door Dido » di 08 sep 2009, 23:32
Een aantal zaken die bij me opkomen:
Welke problemen stellen er zich in een ziekenhuis/ bij ziekte?
(1) je wordt geconfronteerd met lijden, pijn, zowel emotioneel als fysisch. Als je voordien dacht dat een ziekte 'jou niet kon overkomen', dan merk je nu dat je je vergist hebt. Het tast jouw visie aan over 'een rechtvaardige wereld' waarin iedereen krijgt wat hij verdient en jij dus onaantastbaar bent, zolang je je maar 'gedraagt' zoals het hoort. Kanker overkomt anderen, want jij gedraagt je voorbeeldiger en dus ben jij er beter tegen beschermd... Tot blijkt dat ook jij ziek kan worden!
(2) Pijn op zich is al afmattend! Zowel fysisch als psychisch. Je wordt er prikkelbaar door, eventueel zelfs depressief van als ze oncontroleerbaar blijft.
(3) Je bent er vaak echt overgeleverd aan anderen. Zeker tijdens een heelkundige ingreep, maar vaak ook nog daarna, of tijdens een ernstige ziekte. Dit zorgt sowieso voor beperkingen. Je kan niet meer gaan en staan waar je zelf wil!
(4) Die afhankelijkheid wordt vaak nog versterkt doordat je je dient over te leveren aan 'een systeem'. Je kan bv. niet zelf meer bepalen wanneer je gaat eten, wanneer of wat je precies wil doen. Er wordt al te vaak in jouw plaats beslist, omwille van het feit dat het niet anders kan (te weinig verpleegkundigen, vaste uren, vaste schema's,...). Dus, zelfs al ben je in staat om zelf beslissingen te nemen, dan nog wordt dit vaak beperkt door 'het systeem'.
(5) je merkt er vaak ook het lijden van anderen op. Ook dit kan confronterend zijn...
(6) Niet meer in je vertrouwde omgeving vertoeven (thuis) is voor sommigen ook moeilijk. Een ziekenhuis is vreemd, bovendien is het automatisch verbonden met pijn, lijden, sterven (geconditioneerde reactie!). Deze vreemdheid, onbekendheid kan een gevoel van alleen-zijn, eenzaamheid oproepen. Je verblijft immers niet meer tussen datgene wat/ wie je kent.
(7) onvoorspelbaarheid: wat staat me allemaal te wachten?
(8) En natuurlijk is er het eeuwige probleem van te drukke agenda's voor te weinig personeel (verpleegkundigen, artsen) & vooral het financiële aspect dat tekort schiet.
Wat kan je ertegen doen?
(1) mensen zoveel mogelijk hun autonomie laten behouden. Patiënten laten meebeslissen. Zeker ouderen worden vaak behandeld alsof ze niets meer zélf kunnen beslissen. Te vaak heb ik gezien en meegemaakt dat ze niet worden ingelicht, dat hen gewoon wordt verteld wat er zàl gebeuren. Mensen controle laten behouden over situaties (controle ervaren werkt antidepressief!)
(2) voldoende pijnstilling zodat er niet onnodig geleden wordt. Eventueel met een pijnpomp, zodat de patiënt ook hier controle behoudt. Dit blijkt echter al frequenter te gebeuren dan vroeger, wat ik zeker als een meerwaarde beschouw. Anderzijds heb ik mensen (vooral weer ouderen) vaak nodeloos zien afzien... Soms omwille van te weinig of zelfs geen pijnstilling/ anxiolyse/ sedatie. Soms omwille van een therapeutische hardnekkigheid....
(3) eventueel nadien eens navragen: 'Hoe heb je de opname ervaren?', zo nodig daar dieper op ingaan en ruimte te geven om schokkende gebeurtenissen te verwerken. Een tijd geleden las ik dat een behoorlijk aantal van de patiënten die omwille van een ernstige aandoening op intensieve zorgen terecht komen, nadien een post traumatische stressstoornis hebben... Gelukkig verdwijnen die symptomen vaak vanzelf, na een 6-tal maanden, maar dat is zeker niet altijd het geval! Deze mensen dienen dan ook begeleiding te krijgen hiervoor, desnoods door een psychotherapeut.
(4) veel sneller een psycholoog inschakelen terwijl de patiënt nog in het ziekenhuis verblijft. Als je duidelijk uitlegt aan de patiënt waarom een psycholoog hulp kan bieden én dat datgene wat die voelt en ervaart eigenlijk een bijna normale reactie is op extreme omstandigheden (pijn, lijden) waarbij men wel wat hulp kan gebruiken, dan denk ik dat diegenen die er nood aan hebben, daar ook wel vaker op in zouden gaan.
(5) Nog te vaak is er trouwens te weinig oog voor psychiatrische/ psychologische problematiek die kan optreden als co-morbiditeit bij fysische problemen. Met daarbij de nadruk, in de aanpak ervan, op gesprekken en niet alleen op medicatie!
(5) Ik merk dat, vooral bij de oudere artsen, een paternalistische benadering nog heel vaak voorkomt. Men neemt de volledige verantwoordelijkheid van de patiënt op zichzelf. Dit is vaak goed bedoeld, maar het werkt vaak contra-productief. Tenzij natuurlijk in situaties waarin de patiënt inderdaad moeilijk zelf kan beslissen, maar die zijn niet zo frequent.
Ik ben er anderzijds wel van overtuigd dat dit probleem zich al veel minder voordoet dan vroeger! De jongere generatie artsen is 'anders' opgeleid en ook patiëntenrechten spelen hierbij een rol (informed consent ed.).
Zo'n paternalistische houding, met te weinig overleg met de patiënt (en sommigen hebben nu eenmaal véél overleg nodig die niet geboden kan worden wegens tijdsgebrek), leidt ook tot een beperkte therapietrouw. Wat dan weer aanleiding geeft tot een gefrustreerde patiënt én een gefrustreerde arts die daardoor te veel moeite deed voor weinig/ geen resultaat.
(6) onvoorspelbaarheid kan je weeral tegengaan door mensen goed in te lichten over wat er zal gebeuren (informed consent).
(7) Hulpverleners hebben soms teveel schrik voor de mondige patiënt die naar een rechter kan stappen, schrik om fouten te maken, waardoor de hulpverlener bijna noodzakelijkerwijze dient te kiezen voor de veiligste, maar niet steeds meest patiëntvriendelijke oplossing (cfr. aantal sectio's bij de gynaecologen). Het zou dan ook goed zijn, mocht men met een ietwat rechtsvriendelijker systeem afkomen, die ook aan de hulpverlener een zekere bescherming biedt!! Naast patiëntenrechten dienen er ook rechten te zijn voor de hulpverlener waardoor die zich ook niet meer over-verantwoordelijk dient te voelen, als het niet loopt zoals gehoopt.
(8) Belang van de huisarts hierbij, die de patiënt beter kent & die vaak, kort nadat de patiënt terug thuis is, hem/ haar een aantal keren ziet.
En zo zou ik nog een tijdje kunnen doorgaan, denk ik... :eusa_whistle:
Ik wil er nog aan toevoegen dat velen een ziekenhuisopname uiteindelijk als 'goed' ervaren. Als je echt ziek bent of herstellende bent, dan zullen velen het ook wel eens fijn vinden om zich geheel te kunnen overleveren aan de (goede) zorgen van een ander. Zolang het maar niet te lang duurt én men nadien volledig herstelt. Maar aangezien de ziekenhuisopnames ook erg beperkt worden in duur (anders kost dit teveel voor de maatschappij), hebben heel wat mensen net de indruk dat ze te snel naar huis gestuurd worden en ze dus te snel weer 'hun plan moeten trekken'...
En, nogmaals, ik ben er van overtuigd dat de overgrote meerderheid van de artsen en verpleegkundigen echt hun best doen en echt het onderste uit de kan halen. Maar ook zij hebben hun beperkingen, structureel (financieel, regels, teveel werk,...) en persoonlijk waardoor er steeds beperkingen zullen zijn. Naast daarbij het gegeven dat ziek zijn vaak geen pretjes is... en zelfs met de beste voorzieningen/ voorzorgen zal dit steeds een probleem blijven.
Dido
Een aantal zaken die bij me opkomen:
[u]Welke problemen stellen er zich in een ziekenhuis/ bij ziekte?[/u]
(1) je wordt geconfronteerd met lijden, pijn, zowel emotioneel als fysisch. Als je voordien dacht dat een ziekte 'jou niet kon overkomen', dan merk je nu dat je je vergist hebt. Het tast jouw visie aan over 'een rechtvaardige wereld' waarin iedereen krijgt wat hij verdient en jij dus onaantastbaar bent, zolang je je maar 'gedraagt' zoals het hoort. Kanker overkomt anderen, want jij gedraagt je voorbeeldiger en dus ben jij er beter tegen beschermd... Tot blijkt dat ook jij ziek kan worden!
(2) Pijn op zich is al afmattend! Zowel fysisch als psychisch. Je wordt er prikkelbaar door, eventueel zelfs depressief van als ze oncontroleerbaar blijft.
(3) Je bent er vaak echt overgeleverd aan anderen. Zeker tijdens een heelkundige ingreep, maar vaak ook nog daarna, of tijdens een ernstige ziekte. Dit zorgt sowieso voor beperkingen. Je kan niet meer gaan en staan waar je zelf wil!
(4) Die afhankelijkheid wordt vaak nog versterkt doordat je je dient over te leveren aan 'een systeem'. Je kan bv. niet zelf meer bepalen wanneer je gaat eten, wanneer of wat je precies wil doen. Er wordt al te vaak in jouw plaats beslist, omwille van het feit dat het niet anders kan (te weinig verpleegkundigen, vaste uren, vaste schema's,...). Dus, zelfs al ben je in staat om zelf beslissingen te nemen, dan nog wordt dit vaak beperkt door 'het systeem'.
(5) je merkt er vaak ook het lijden van anderen op. Ook dit kan confronterend zijn...
(6) Niet meer in je vertrouwde omgeving vertoeven (thuis) is voor sommigen ook moeilijk. Een ziekenhuis is vreemd, bovendien is het automatisch verbonden met pijn, lijden, sterven (geconditioneerde reactie!). Deze vreemdheid, onbekendheid kan een gevoel van alleen-zijn, eenzaamheid oproepen. Je verblijft immers niet meer tussen datgene wat/ wie je kent.
(7) onvoorspelbaarheid: wat staat me allemaal te wachten?
(8) En natuurlijk is er het eeuwige probleem van te drukke agenda's voor te weinig personeel (verpleegkundigen, artsen) & vooral het financiële aspect dat tekort schiet.
[u]Wat kan je ertegen doen?[/u]
(1) mensen zoveel mogelijk hun autonomie laten behouden. Patiënten laten meebeslissen. Zeker ouderen worden vaak behandeld alsof ze niets meer zélf kunnen beslissen. Te vaak heb ik gezien en meegemaakt dat ze niet worden ingelicht, dat hen gewoon wordt verteld wat er zàl gebeuren. Mensen [b]controle [/b]laten behouden over situaties (controle ervaren werkt antidepressief!)
(2) voldoende [b]pijnstilling [/b]zodat er niet onnodig geleden wordt. Eventueel met een pijnpomp, zodat de patiënt ook hier controle behoudt. Dit blijkt echter al frequenter te gebeuren dan vroeger, wat ik zeker als een meerwaarde beschouw. Anderzijds heb ik mensen (vooral weer ouderen) vaak nodeloos zien afzien... Soms omwille van te weinig of zelfs geen pijnstilling/ anxiolyse/ sedatie. Soms omwille van een therapeutische hardnekkigheid....
(3) eventueel nadien eens navragen: 'Hoe heb je de opname ervaren?', zo nodig daar dieper op ingaan en ruimte te geven om schokkende gebeurtenissen te verwerken. Een tijd geleden las ik dat een behoorlijk aantal van de patiënten die omwille van een ernstige aandoening op intensieve zorgen terecht komen, nadien een [b]post traumatische stressstoornis[/b] hebben... Gelukkig verdwijnen die symptomen vaak vanzelf, na een 6-tal maanden, maar dat is zeker niet altijd het geval! Deze mensen dienen dan ook begeleiding te krijgen hiervoor, desnoods door een psychotherapeut.
(4) veel sneller een [b]psycholoog [/b]inschakelen terwijl de patiënt nog in het ziekenhuis verblijft. Als je duidelijk uitlegt aan de patiënt waarom een psycholoog hulp kan bieden én dat datgene wat die voelt en ervaart eigenlijk een bijna normale reactie is op extreme omstandigheden (pijn, lijden) waarbij men wel wat hulp kan gebruiken, dan denk ik dat diegenen die er nood aan hebben, daar ook wel vaker op in zouden gaan.
(5) Nog te vaak is er trouwens te weinig oog voor psychiatrische/ psychologische problematiek die kan optreden als co-morbiditeit bij fysische problemen. Met daarbij de nadruk, in de aanpak ervan, op gesprekken en niet [i]alleen [/i]op medicatie!
(5) Ik merk dat, vooral bij de oudere artsen, een [u]paternalistische[/u] benadering nog heel vaak voorkomt. Men neemt de volledige verantwoordelijkheid van de patiënt op zichzelf. Dit is vaak goed bedoeld, maar het werkt vaak contra-productief. Tenzij natuurlijk in situaties waarin de patiënt inderdaad moeilijk zelf kan beslissen, maar die zijn niet zo frequent.
Ik ben er anderzijds wel van overtuigd dat dit probleem zich al veel minder voordoet dan vroeger! De jongere generatie artsen is 'anders' opgeleid en ook patiëntenrechten spelen hierbij een rol (informed consent ed.).
Zo'n paternalistische houding, met te weinig [b]overleg [/b]met de patiënt (en sommigen hebben nu eenmaal véél overleg nodig die niet geboden kan worden wegens tijdsgebrek), leidt ook tot een beperkte therapietrouw. Wat dan weer aanleiding geeft tot een gefrustreerde patiënt én een gefrustreerde arts die daardoor te veel moeite deed voor weinig/ geen resultaat.
(6) onvoorspelbaarheid kan je weeral tegengaan door mensen goed in te lichten over wat er zal gebeuren ([b]informed consent[/b]).
(7) Hulpverleners hebben soms teveel schrik voor de mondige patiënt die naar een rechter kan stappen, schrik om fouten te maken, waardoor de hulpverlener bijna noodzakelijkerwijze dient te kiezen voor de veiligste, maar niet steeds meest patiëntvriendelijke oplossing (cfr. aantal sectio's bij de gynaecologen). Het zou dan ook goed zijn, mocht men met een ietwat rechtsvriendelijker systeem afkomen, die ook aan de hulpverlener een zekere bescherming biedt!! Naast patiëntenrechten dienen er ook [b]rechten [/b]te zijn voor de [b]hulpverlener [/b]waardoor die zich ook niet meer over-verantwoordelijk dient te voelen, als het niet loopt zoals gehoopt.
(8) Belang van de huisarts hierbij, die de patiënt beter kent & die vaak, kort nadat de patiënt terug thuis is, hem/ haar een aantal keren ziet.
En zo zou ik nog een tijdje kunnen doorgaan, denk ik... :eusa_whistle:
Ik wil er nog aan toevoegen dat velen een ziekenhuisopname uiteindelijk als 'goed' ervaren. Als je echt ziek bent of herstellende bent, dan zullen velen het ook wel eens fijn vinden om zich geheel te kunnen overleveren aan de (goede) zorgen van een ander. Zolang het maar niet te lang duurt én men nadien volledig herstelt. Maar aangezien de ziekenhuisopnames ook erg beperkt worden in duur (anders kost dit teveel voor de maatschappij), hebben heel wat mensen net de indruk dat ze te snel naar huis gestuurd worden en ze dus te snel weer 'hun plan moeten trekken'...
En, nogmaals, ik ben er van overtuigd dat de overgrote meerderheid van de artsen en verpleegkundigen echt hun best doen en echt het onderste uit de kan halen. Maar ook zij hebben hun beperkingen, structureel (financieel, regels, teveel werk,...) en persoonlijk waardoor er steeds beperkingen zullen zijn. Naast daarbij het gegeven dat ziek zijn vaak geen pretjes is... en zelfs met de beste voorzieningen/ voorzorgen zal dit steeds een probleem blijven.
Dido