die hanze schreef:Er is veel honger in de wereld, zal er ooit een tijd zijn wanneer er geen honger meer is?
Ik denk van niet, de populatie van mensen groeit altijd door onze drang om ons voort te planten en de voedsel productie heeft een limiet. We zullen dus altijd mensen hebben die honger lijden, hongersnoden die ons populatie dan weer doen zakken en we weer van vooraf aan kunnen beginnen. Honger hoort bij de mens , anders zouden we onze populatie eeuwig kunnen laten toenemen.
Zijn er nog mensen die zo denken of heb ik het verkeerd?
Dit is een typisch "Malthusiaanse" redenering. Malthus zei dat de bevolkingsgroei exponentieel groeit, terwijl onze voedselproductie lineair toeneemt. Iedereen met een beetje verstand van wiskunde, zo zei hij, ziet dus dat een voedseltekort onvermijdelijk is. Een belangrijke kritiek hierop, die hierboven al is aangehaald, is dat Malthus hierbij geen rekening hield met technologische vooruitgang (de mogelijkheid om de voedselproductie per oppervlakte-eenheid op te drijven).
De redenering die jij hier aanhaalt leeft waarschijnlijk wel nog steeds bij sommige mensen (evt. "neo-malthusianen"). Zo beschreef Hardin in de jaren '70 zijn bekende 'lifeboat ethics' als metafoor voor de toenemende populatie versus beperkte middelen: in de reddingsboot zit een kleine groep mensen, en in de oceaan errond drijven vele drenkelingen. Willen we echter deze drenkelingen redden, dan sterven we allemaal want ons bootje kan maar een beperkt aantal mensen dragen. Het is dan dus enigszins 'ethisch gerechtvaardigd' om de rest te laten verdrinken. Hierop is veel kritiek gekomen en zelf ben ik ook tegen deze redenering.
Voedselproblematiek is een ingewikkeld fenomeen, waarvoor niet duidelijk één oorzaak valt aan te duiden en er bestaan dan ook verschillende benaderingen van het probleem. Ik zal proberen om hier een kort overzichtje van enkele benaderingen te schetsen. Ik ben echter geen expert, dus verbeteringen zijn altijd welkom en dit overzicht is waarschijnlijk ook verre van volledig...
Een malthusiaanse benadering legt de oorzaak bij de bovengenoemde spanning tussen bevolkingsgroei en voedselproductie. Anderen leggen de oorzaak voor sommige hongersnoden bij het klimaat: hierbij leiden klimatologische omstandigheden (bv. droogte) tot slechte oogsten. Deze twee benaderingen leggen de oorzaak van hongersnood dus bij een
falend aanbod: hierbij spreekt men vaak van "FAD" of "Food Availability Decline".
Andere (meer moderne) benaderingen leggen de oorzaken bij een
falende vraag of (hiermee samenhangend) falende markten. Een voorbeeld hiervan is de "entitlements theory" van Amartya Sen. Een beroemd citaat van Sen is:
"Starvation is the characteristic of some people not
having enough food to eat. It is not the characteristic of there
being not enough food to eat. While the latter can be the cause of the former, it is but one of many possible causes." (Sen A., Poverty and Famines: An Essay on Entitlement and Deprivation. Oxford: Clarendon Press, 1981, p1)
Simpel gezegd, komt het er bij deze benaderingen op neer dat hongersnoden (vandaag de dag) veroorzaakt worden doordat sommige mensen onvoldoende toegang hebben tot voedsel (in tegenstelling tot de malthusiaanse en de klimaat benadering, die de oorzaak bij een ontoereikend aanbod leggen. Hongersnood is hierbij dus geen onvermijdelijke ramp waar men niets aan kan doen (door bv. klimaatramp of spanning bevolking-voedselproductie), maar de oorzaak ligt in de samenleving.
Een belangrijke oorzaak voor deze gebrekkige toegang tot voedsel is dat mensen er vaak niet meer in slagen om hun middelen ("endowments") "om te zetten" in voedsel. De oorzaak hiervan ligt vaak in "de markt" en meer bepaald in sterke prijsschommelingen. Bij een hongersnood zullen voedselprijzen op de markt heel erg gaan stijgen (door de toegenomen vraag en, bijvoorbeeld bij een misoogst, het afgenomen aanbod). Anderzijds zullen prijzen van andere producten heel erg gaan dalen door het toegenomen aanbod, doordat mensen massaal hun middelen zullen gaan verkopen om zo aan een beetje geld te komen om wat voedsel te kopen: de prijzen van grond bijvoorbeeld kunnen hierdoor sterk gaan dalen. Ook de lonen zullen sterk gaan dalen, doordat de arbeidsmarkt overspoeld wordt met mensen die wat geld willen verdienen. Mensen ontvangen dus maar een beperkte prijs (ver onder de normale "waarde") voor hun middelen ("endowments") die ze te koop aanbieden (bv. grond of arbeid) en met de opbrengst hiervan zijn ze niet in staat om voldoende voedsel (waarvan de prijs sterk is gestegen) te kopen.
Hierbij spreekt men soms van 'falende markten', hoewel dit eigenlijk dient te worden genuanceerd: het doel van een markt is niet om iedereen voedsel te verschaffen en eigenlijk zijn dit normaal functionerende markten. De harde realiteit is dat, als er ergens honger is, maar mensen hebben niet genoeg geld om voedsel te kopen, handelaars ("aanbieders van voedsel") simpelweg niet geïnteresseerd zijn om daar voedsel te komen verkopen.
Nog andere benaderingen leggen de oorzaak bij
"ontwikkeling" en integratie in de wereldeconomie. "Ontwikkelingsprojecten", zowel uitgevoerd door kolonisators als meer recent onder leiding van het IMF en de Wereldbank, hebben vaak de nadruk gelegd op het stimuleren van exportsectoren. Je kan je hierbij de vraag stellen wie hier eigenlijk het meeste baat bij had, de "ontwikkelingslanden" of de "westerse" landen/instellingen. De integratie in de wereldeconomie heeft vele landen heel afhankelijk gemaakt en heel kwetsbaar voor prijsschommelingen. Wanneer een land massaal bijvoorbeeld katoen of koffie produceert voor zijn export, zijn veel lokale boeren kwetsbaar voor prijsschommelingen voor deze producten. Bovendien zullen ze, aangezien zoveel van hun landbouwgrond gebruikt wordt voor exportproducten, hun voedsel moeten importeren waardoor ze ook hier heel kwetsbaar zijn voor prijsschommelingen op de internationale markt.
Het is duidelijk dat armoede dus ook een grote rol speelt bij het voedselprobleem. Over de precieze causaliteit hierbij, en het exacte verband tussen armoede en honger, weet ik echter niet veel.
Vanzelfsprekend spelen nog ander factoren ook een rol. Oorlog en conflict kan zeker ook hongersnoden veroorzaken en slecht overheidsbeleid evenzeer (denk aan China's "Great Leap Forward" of Stalins collectivisering van de landbouw).
Vaak is er niet één oorzaak aan te duiden maar spelen verschillende mechanismen op elkaar in...
[quote='die hanze' post='589500' date='10 February 2010, 16:01']Er is veel honger in de wereld, zal er ooit een tijd zijn wanneer er geen honger meer is?
Ik denk van niet, de populatie van mensen groeit altijd door onze drang om ons voort te planten en de voedsel productie heeft een limiet. We zullen dus altijd mensen hebben die honger lijden, hongersnoden die ons populatie dan weer doen zakken en we weer van vooraf aan kunnen beginnen. Honger hoort bij de mens , anders zouden we onze populatie eeuwig kunnen laten toenemen.
Zijn er nog mensen die zo denken of heb ik het verkeerd?[/quote]
Dit is een typisch "Malthusiaanse" redenering. Malthus zei dat de bevolkingsgroei exponentieel groeit, terwijl onze voedselproductie lineair toeneemt. Iedereen met een beetje verstand van wiskunde, zo zei hij, ziet dus dat een voedseltekort onvermijdelijk is. Een belangrijke kritiek hierop, die hierboven al is aangehaald, is dat Malthus hierbij geen rekening hield met technologische vooruitgang (de mogelijkheid om de voedselproductie per oppervlakte-eenheid op te drijven).
De redenering die jij hier aanhaalt leeft waarschijnlijk wel nog steeds bij sommige mensen (evt. "neo-malthusianen"). Zo beschreef Hardin in de jaren '70 zijn bekende 'lifeboat ethics' als metafoor voor de toenemende populatie versus beperkte middelen: in de reddingsboot zit een kleine groep mensen, en in de oceaan errond drijven vele drenkelingen. Willen we echter deze drenkelingen redden, dan sterven we allemaal want ons bootje kan maar een beperkt aantal mensen dragen. Het is dan dus enigszins 'ethisch gerechtvaardigd' om de rest te laten verdrinken. Hierop is veel kritiek gekomen en zelf ben ik ook tegen deze redenering.
Voedselproblematiek is een ingewikkeld fenomeen, waarvoor niet duidelijk één oorzaak valt aan te duiden en er bestaan dan ook verschillende benaderingen van het probleem. Ik zal proberen om hier een kort overzichtje van enkele benaderingen te schetsen. Ik ben echter geen expert, dus verbeteringen zijn altijd welkom en dit overzicht is waarschijnlijk ook verre van volledig...
Een malthusiaanse benadering legt de oorzaak bij de bovengenoemde spanning tussen bevolkingsgroei en voedselproductie. Anderen leggen de oorzaak voor sommige hongersnoden bij het klimaat: hierbij leiden klimatologische omstandigheden (bv. droogte) tot slechte oogsten. Deze twee benaderingen leggen de oorzaak van hongersnood dus bij een [u]falend aanbod[/u]: hierbij spreekt men vaak van "FAD" of "Food Availability Decline".
Andere (meer moderne) benaderingen leggen de oorzaken bij een [u]falende vraag of (hiermee samenhangend) falende markten[/u]. Een voorbeeld hiervan is de "entitlements theory" van Amartya Sen. Een beroemd citaat van Sen is:
"Starvation is the characteristic of some people not [i]having [/i]enough food to eat. It is not the characteristic of there [i]being [/i]not enough food to eat. While the latter can be the cause of the former, it is but one of many possible causes." (Sen A., Poverty and Famines: An Essay on Entitlement and Deprivation. Oxford: Clarendon Press, 1981, p1)
Simpel gezegd, komt het er bij deze benaderingen op neer dat hongersnoden (vandaag de dag) veroorzaakt worden doordat sommige mensen onvoldoende toegang hebben tot voedsel (in tegenstelling tot de malthusiaanse en de klimaat benadering, die de oorzaak bij een ontoereikend aanbod leggen. Hongersnood is hierbij dus geen onvermijdelijke ramp waar men niets aan kan doen (door bv. klimaatramp of spanning bevolking-voedselproductie), maar de oorzaak ligt in de samenleving.
Een belangrijke oorzaak voor deze gebrekkige toegang tot voedsel is dat mensen er vaak niet meer in slagen om hun middelen ("endowments") "om te zetten" in voedsel. De oorzaak hiervan ligt vaak in "de markt" en meer bepaald in sterke prijsschommelingen. Bij een hongersnood zullen voedselprijzen op de markt heel erg gaan stijgen (door de toegenomen vraag en, bijvoorbeeld bij een misoogst, het afgenomen aanbod). Anderzijds zullen prijzen van andere producten heel erg gaan dalen door het toegenomen aanbod, doordat mensen massaal hun middelen zullen gaan verkopen om zo aan een beetje geld te komen om wat voedsel te kopen: de prijzen van grond bijvoorbeeld kunnen hierdoor sterk gaan dalen. Ook de lonen zullen sterk gaan dalen, doordat de arbeidsmarkt overspoeld wordt met mensen die wat geld willen verdienen. Mensen ontvangen dus maar een beperkte prijs (ver onder de normale "waarde") voor hun middelen ("endowments") die ze te koop aanbieden (bv. grond of arbeid) en met de opbrengst hiervan zijn ze niet in staat om voldoende voedsel (waarvan de prijs sterk is gestegen) te kopen.
Hierbij spreekt men soms van 'falende markten', hoewel dit eigenlijk dient te worden genuanceerd: het doel van een markt is niet om iedereen voedsel te verschaffen en eigenlijk zijn dit normaal functionerende markten. De harde realiteit is dat, als er ergens honger is, maar mensen hebben niet genoeg geld om voedsel te kopen, handelaars ("aanbieders van voedsel") simpelweg niet geïnteresseerd zijn om daar voedsel te komen verkopen.
Nog andere benaderingen leggen de oorzaak bij [u]"ontwikkeling" en integratie in de wereldeconomie[/u]. "Ontwikkelingsprojecten", zowel uitgevoerd door kolonisators als meer recent onder leiding van het IMF en de Wereldbank, hebben vaak de nadruk gelegd op het stimuleren van exportsectoren. Je kan je hierbij de vraag stellen wie hier eigenlijk het meeste baat bij had, de "ontwikkelingslanden" of de "westerse" landen/instellingen. De integratie in de wereldeconomie heeft vele landen heel afhankelijk gemaakt en heel kwetsbaar voor prijsschommelingen. Wanneer een land massaal bijvoorbeeld katoen of koffie produceert voor zijn export, zijn veel lokale boeren kwetsbaar voor prijsschommelingen voor deze producten. Bovendien zullen ze, aangezien zoveel van hun landbouwgrond gebruikt wordt voor exportproducten, hun voedsel moeten importeren waardoor ze ook hier heel kwetsbaar zijn voor prijsschommelingen op de internationale markt.
Het is duidelijk dat armoede dus ook een grote rol speelt bij het voedselprobleem. Over de precieze causaliteit hierbij, en het exacte verband tussen armoede en honger, weet ik echter niet veel.
Vanzelfsprekend spelen nog ander factoren ook een rol. Oorlog en conflict kan zeker ook hongersnoden veroorzaken en slecht overheidsbeleid evenzeer (denk aan China's "Great Leap Forward" of Stalins collectivisering van de landbouw).
Vaak is er niet één oorzaak aan te duiden maar spelen verschillende mechanismen op elkaar in...