Kort beschreven, is onze slaap vermoedelijk van belang voor:
- onze spieren te laten rusten,
- de opbouw van proteïnen in onze hersenen, de reorganisatie van onze synapsen, het versterken van onze herinneringen
De oorspronkelijke functie van onze slaap was waarschijnlijk energiebesparing.
Verder zorgt slaap ervoor dat ons geheugen verbetert en onze herinneringen sterker worden (belangrijk voor het studeren: datgene wat je leerde, wordt steviger in je hersenen geprent tijdens de slaap). We zouden zo ook onze herinneringen beter kunnen heranalyseren en dus een verborgen regel ontdekken (= de ‘aha’ ervaring)
Enkele
onderzoekjes bevestigen dit:
- na het studeren, is de prestatie de dag zelf vaak minder goed dan diezelfde prestatie de dag nadien (op voorwaarde dat men een goede nachtrust had!).
- bij herhaaldelijk iets oefenen, zie je dat de prestatie soms afneemt in de loop van de dag. Echter, na een dutje, verbeteren de prestatie weer.
- als je motorische vaardigheden oefent, dan zijn daarbij bepaalde hersendelen méér actief. Als je nadien gaat slapen, dan zie je dat diezelfde hersendelen actief blijven. Hoe actiever die hersendelen zijn, hoe beter de prestatie op die taak is, de volgende dag.
Het belang van de REM-slaap (= Rapid Eye Movement = slaap waarbij we ook vooral dromen):
- Ze is belangrijk voor geheugenopslag & helpt onbruikbare linken los te koppelen (die overdag verkeerdelijk gemaakt werden). Daardoor zouden de wél goed gemaakte connecties versterkt overblijven.
- Mogelijks is er een verschil bij de REM en de
NREM-slaap (= non-REM-slaap), wat betreft het consolideren van verschillende types herinneringen:
Bij slaapdeprivatie
vroeg in de nacht (= dan treedt vooral NREM slaap op), wordt vooral het verbaal leren aangetast: bv.: moeite om een woordenlijst te herinneren
Bij slaapdeprivatie
in de 2e helft van de nacht (= vooral REM slaap), zou vooral het leren van motorische vaardigheden aangetast zijn.
- Tijdens de REM-slaap worden verbruikte stoffen terug aangevuld:
bv. aanvullen van serotonine & adrenaline
Verder blijkt uit onderzoek dat, als iemand meer dan een week niet slaapt, hij last krijgt van verminderde concentratie & prestaties, z’n alertheid neemt af, hij begint te beven en hij krijgt last van duizeligheid. Hij zal vooral problemen krijgen met eenvoudige taken waarvoor volgehouden aandacht nodig is. Ook vertoont hij depressieve klachten, irritatie en begint hij te hallucineren.
Als je 1 nacht niet slaapt, dan ziet men al dat tijdelijk het immuunsyteem actiever wordt (= je reageert dus alsof je ziek bent)
Bij ratten die een langere tijd niet mochten slapen, zag men dat ze uiteindelijk stierven. Al is het onduidelijk of je dit kan doortrekken naar mensen die vrijwillig besluiten om niet te slapen. Voor die ratten was die stressfactor (niet mogen slapen) immers oncontroleerbaar & onvoorspelbaar, wat leidde tot extra stress. Een proefpersoon daarentegen kan wel het experiment stopzetten als die dat wil.
Wat zag men bij die ratten?
- Na enkele dagen slaapdeprivatie zag men een stijging van hun lichaamstemperatuur en van hun metabolisme. Ze kregen ook meer honger, vermoedelijk omdat hun lichaam harder werkte dan normaal.
- als hun slaapdeprivatie nog langer duurde, zag men dat hun immuunsysteem duidelijk slechter ging functioneren, ze kregen infecties en hun hersenactiviteit nam af.
- Na +/- 4 weken zonder slaap, stierven ze.
(alles uit 'Algemene Psychologie' van Brysbaert en 'Biological Psychology' van Kalat)
Het is echter nog bijlange niet duidelijk waarom slaap precies noodzakelijk is en vooral ook, wat er precies allemaal gebeurt tijdens onze slaap. Maar onderzoekers zijn er wel van overtuigd dàt slaap van levensbelang is.
Verborgen inhoudEn nu ga ik zelf slapen... 
Dido
