door Ose » do 11 mar 2004, 22:43
Een aspect van kunst is dat het vernieuwend moet zijn, schreef de purperen wolf.
Hier dacht ik ooit eens over na en schreef toen het volgende;
Als criteria voor subsidies bv, maar ook om in een galerie voor moderne kunst te 'mogen hangen wordt vaak gerept over het begrip 'vernieuwend'. Of, nog erger, het dient van belang te zijn voor de toekomst van de Nederlandse Kunst.
Aangezien volgens sommigen de kunst 'dood' is, of dat er in ieder geval na de intrede van de conceptuele kunst nog weinig 'vernieuwends' mogelijk is, wat wordt er dan verstaan onder vernieuwend?
Waar draait het dan om?
Niet om het kunststuk zelf, niet om het concept wat er aan ten grondslag lag toen het gemaakt werd, maar om de waarneming en de 'vertaling' daarvan op het moment van de beoordeling. Dat is het moment waarop iets als vernieuwend 'ervaren' (en aldus beoordeelt) wordt.
Ongeacht of het wel/niet in de bedoeling lag van de maker om de kijker vrij te laten speculeren over het hoe, wat en waarom van het werk; het doet niet meer ter zake op het moment van het aanschouwen. De 'bedoeling' is niet altijd duidelijk en daarbij zijn er teveel verschillende mensen/ meningen/visies en waarde-oordelen mogelijk. Doordat het gevolg van het aanschouwelijk maken van een idee /concept/emotie gebonden is aan een actie; het maken/materialiseren, zijn er teveel eindresultaten mogelijk. Hierdoor zou je continu over 'vernieuwing' (iets is uniek) kunnen spreken (ik heb het niet over 'binnen een stijl werken')en dat is niet de bedoeling.
Volgens mij moet men het daarom ook niet meer zoeken in de kunst zelf, maar valt de zgn. hedendaagse vernieuwing onder de 'kunst van het waarnemen'. Het heeft nl. geen enkele zin meer om telkens maar weer met het begrip 'vernieuwend' op de proppen te komen als het om aan vorm en kleur gebonden beeldtaal gaat, soms nog wel een nieuwe techniek, maar ook dat staat eigenlijk los van het eindresultaat.
De link tussen 'vernieuwend' en het concept (van dat begrip) is van belang. Ik bedoel dus niet dat het concept achter het kunstwerk van belang is, maar het concept wat achter onze waarneming zit.
Een tentoonstelling, is een 'ex-positie'. Het 'poseren' van wat eerder in de geest van de maker was en wat nu aanschouwd mag worden. Het kunstwerk poseert als het ware en toont de kijker een blik in het verleden, want het werd eerder gemaakt. Dit klinkt wat lossig en onzinnig, maar ik meen toch dat juist hier het cruciale punt ligt, want het verleden wordt vernieuwend genoemd, door de gedachtengang van de toeschouwer.
Hoe kan dit? De expositie van een werk is eigenlijk een uiteenzetting van gedachten, die in delen het geheel vorm gaat geven. De delen bestaan niet alleen uit beeldelementen, materiaal, kleur en vorm, maar ook uit techniek beheersing, toepassing ervan, etc. Het draait nu om het 'etcetera'. Daaronder vallen ook de gedachten van de kunstenaar, voor en tijdens het maken, maar die zijn niet van belang. Wel voor het tot stand komingsproces, maar niet meer op het moment dat een ander het aanschouwt. Ik doel op de gedachten van de toeschouwer. Deze gedachten worden op het moment van het bestuderen van een kunstwerk (er even van uitgaande dat de gemiddelde kunstcriticus zich er echt op concentreerd, alvorens het als 'vernieuwend' of niet te beoordelen) gestuurd door het vermogen tot aanschouwen en het vermogen tot verbeelding. Het vermogen tot aanschouwen is weer verbonden met de al opgedane kennis en het vermogen tot verbeelden appelleert eveneens daaraan, maar is ook gekoppeld aan het associatie-vermogen. Hier, tijdens dat proces 'ontstaat' de vernieuwing in de kunst en nergens anders. De wisselwerking in het brein tussen esthetiek, emotie, het analytisch vermogen van de kijker gaat een synthese aan met de kennis, ervaring en emoties van diezelfde kijker. Er wordt en beroep gedaan op de ervaring in het aanschouwen van kunst; men moet op dat beoordelend moment de afzonderlijke delen met elkaar in verband brengen. En dan is het er: het oordeel. Wel of niet vernieuwend.
Wat heb je eraan? Weinig tot niets als niet haarfijn uit de doeken gedaan wordt wat tot dat oordeel heeft geleid. Dat zal altijd beperkt blijven , aangezien men dat bezig gaat de 'bouwstenen' te beschrijven van iets wat een definitie zou moeten zijn. Maar een definitie door een ander dan degene die het gemaakt heeft, is geen definitie, slechts een mening. Het oordeel is een soort 'supplement', geen deel van het tastbare, visueel waarneembare geheel.
Maw; vernieuwend bestaat alleen in de ogen van de kijker, indien het kunstwerk gemaakt is binnen de 'grenzen' van het mogelijke wat reeds gezien wordt als mogelijk. Binnen de 'erkende grenzen van de kunst' dus. Alles wat daarbuiten valt kun je daadwerkelijk als vernieuwend zien, maar dan is het weer de vraag; is het wel kunst.
(Let wel; ik heb het over het NU:de hedendaagse moderne als vernieuwend ge-etiketteerde kunst en niet over wat zich in het verleden heeft afgespeelt!)
Zinnig of onzin? Het is maar een ideetje.
'Vernieuwend' niet in het kunstwerk zelf, niet door de kunstenaar (ongeacht of hij zelf vindt daarin geslaagd te zijn), maar als zintuigelijk gebonden fenomeen, subjectief, niet gebonden aan hoe een concept is verbeeld, maar gebonden aan hoe de aanschouwer de verbeelding tot zijn eigen concept omzet. Gebonden aan de analyse en synthese van de kijker. Het hele beleven van esthetiek wordt hier misschien zelfs makkelijk gepasseerd, indien de beoordeelaar weinig kennis van zaken heeft op dat gebied.
En dan ook: wanneer is als 'vernieuwend' beschouwd werk gedateerd? Als het werk via visuele weg een ingang heeft gevonden bij andere kijkers; het wordt bekend. Dat is dat het tragische einde van 'vernieuwende' kunst; het eindigt meteen nadat het onstaan is. Misschien is 'kunst die tot vernieuwing inspireert' van veel grotere waarde, maar ja; dat is er al: kijk maar naar wat er al is!
Een aspect van kunst is dat het vernieuwend moet zijn, schreef de purperen wolf.
Hier dacht ik ooit eens over na en schreef toen het volgende;
Als criteria voor subsidies bv, maar ook om in een galerie voor moderne kunst te 'mogen hangen wordt vaak gerept over het begrip 'vernieuwend'. Of, nog erger, het dient van belang te zijn voor de toekomst van de Nederlandse Kunst.
Aangezien volgens sommigen de kunst 'dood' is, of dat er in ieder geval na de intrede van de conceptuele kunst nog weinig 'vernieuwends' mogelijk is, wat wordt er dan verstaan onder vernieuwend?
Waar draait het dan om?
Niet om het kunststuk zelf, niet om het concept wat er aan ten grondslag lag toen het gemaakt werd, maar om de waarneming en de 'vertaling' daarvan op het moment van de beoordeling. Dat is het moment waarop iets als vernieuwend 'ervaren' (en aldus beoordeelt) wordt.
Ongeacht of het wel/niet in de bedoeling lag van de maker om de kijker vrij te laten speculeren over het hoe, wat en waarom van het werk; het doet niet meer ter zake op het moment van het aanschouwen. De 'bedoeling' is niet altijd duidelijk en daarbij zijn er teveel verschillende mensen/ meningen/visies en waarde-oordelen mogelijk. Doordat het gevolg van het aanschouwelijk maken van een idee /concept/emotie gebonden is aan een actie; het maken/materialiseren, zijn er teveel eindresultaten mogelijk. Hierdoor zou je continu over 'vernieuwing' (iets is uniek) kunnen spreken (ik heb het niet over 'binnen een stijl werken')en dat is niet de bedoeling.
Volgens mij moet men het daarom ook niet meer zoeken in de kunst zelf, maar valt de zgn. hedendaagse vernieuwing onder de 'kunst van het waarnemen'. Het heeft nl. geen enkele zin meer om telkens maar weer met het begrip 'vernieuwend' op de proppen te komen als het om aan vorm en kleur gebonden beeldtaal gaat, soms nog wel een nieuwe techniek, maar ook dat staat eigenlijk los van het eindresultaat.
De link tussen 'vernieuwend' en het concept (van dat begrip) is van belang. Ik bedoel dus niet dat het concept achter het kunstwerk van belang is, maar het concept wat achter onze waarneming zit.
Een tentoonstelling, is een 'ex-positie'. Het 'poseren' van wat eerder in de geest van de maker was en wat nu aanschouwd mag worden. Het kunstwerk poseert als het ware en toont de kijker een blik in het verleden, want het werd eerder gemaakt. Dit klinkt wat lossig en onzinnig, maar ik meen toch dat juist hier het cruciale punt ligt, want het verleden wordt vernieuwend genoemd, door de gedachtengang van de toeschouwer.
Hoe kan dit? De expositie van een werk is eigenlijk een uiteenzetting van gedachten, die in delen het geheel vorm gaat geven. De delen bestaan niet alleen uit beeldelementen, materiaal, kleur en vorm, maar ook uit techniek beheersing, toepassing ervan, etc. Het draait nu om het 'etcetera'. Daaronder vallen ook de gedachten van de kunstenaar, voor en tijdens het maken, maar die zijn niet van belang. Wel voor het tot stand komingsproces, maar niet meer op het moment dat een ander het aanschouwt. Ik doel op de gedachten van de toeschouwer. Deze gedachten worden op het moment van het bestuderen van een kunstwerk (er even van uitgaande dat de gemiddelde kunstcriticus zich er echt op concentreerd, alvorens het als 'vernieuwend' of niet te beoordelen) gestuurd door het vermogen tot aanschouwen en het vermogen tot verbeelding. Het vermogen tot aanschouwen is weer verbonden met de al opgedane kennis en het vermogen tot verbeelden appelleert eveneens daaraan, maar is ook gekoppeld aan het associatie-vermogen. Hier, tijdens dat proces 'ontstaat' de vernieuwing in de kunst en nergens anders. De wisselwerking in het brein tussen esthetiek, emotie, het analytisch vermogen van de kijker gaat een synthese aan met de kennis, ervaring en emoties van diezelfde kijker. Er wordt en beroep gedaan op de ervaring in het aanschouwen van kunst; men moet op dat beoordelend moment de afzonderlijke delen met elkaar in verband brengen. En dan is het er: het oordeel. Wel of niet vernieuwend.
Wat heb je eraan? Weinig tot niets als niet haarfijn uit de doeken gedaan wordt wat tot dat oordeel heeft geleid. Dat zal altijd beperkt blijven , aangezien men dat bezig gaat de 'bouwstenen' te beschrijven van iets wat een definitie zou moeten zijn. Maar een definitie door een ander dan degene die het gemaakt heeft, is geen definitie, slechts een mening. Het oordeel is een soort 'supplement', geen deel van het tastbare, visueel waarneembare geheel.
Maw; vernieuwend bestaat alleen in de ogen van de kijker, indien het kunstwerk gemaakt is binnen de 'grenzen' van het mogelijke wat reeds gezien wordt als mogelijk. Binnen de 'erkende grenzen van de kunst' dus. Alles wat daarbuiten valt kun je daadwerkelijk als vernieuwend zien, maar dan is het weer de vraag; is het wel kunst.
(Let wel; ik heb het over het NU:de hedendaagse moderne als vernieuwend ge-etiketteerde kunst en niet over wat zich in het verleden heeft afgespeelt!)
Zinnig of onzin? Het is maar een ideetje.
'Vernieuwend' niet in het kunstwerk zelf, niet door de kunstenaar (ongeacht of hij zelf vindt daarin geslaagd te zijn), maar als zintuigelijk gebonden fenomeen, subjectief, niet gebonden aan hoe een concept is verbeeld, maar gebonden aan hoe de aanschouwer de verbeelding tot zijn eigen concept omzet. Gebonden aan de analyse en synthese van de kijker. Het hele beleven van esthetiek wordt hier misschien zelfs makkelijk gepasseerd, indien de beoordeelaar weinig kennis van zaken heeft op dat gebied.
En dan ook: wanneer is als 'vernieuwend' beschouwd werk gedateerd? Als het werk via visuele weg een ingang heeft gevonden bij andere kijkers; het wordt bekend. Dat is dat het tragische einde van 'vernieuwende' kunst; het eindigt meteen nadat het onstaan is. Misschien is 'kunst die tot vernieuwing inspireert' van veel grotere waarde, maar ja; dat is er al: kijk maar naar wat er al is!
