Ger schreef:Volgens de christelijke normen hoor je getrouwd te zijn met één partner en hoor je alleen seks te hebben om nageslacht voort te brengen. Het hebben van meerdere partners of seks om lust is verderfelijk. Maar waarom?
...
Wie kan mij uitleggen waarom we volgens het christendom (en andere religies?) monogaam moeten zijn en alleen seks mogen hebben ten behoeve van nageslacht?
Bij je laatste vraag heb je het over de heden ten dage door de top van de RKkerk beleden gedragscodes. Deze zijn echter niet typisch Christelijk of zelfs religieus. Eerst even op wikipedia gekeken bij polygamie en huwelijk, maar die stukkies zijn kort en bar slecht. Daarom maar zelfs eens de zaken op een rijtje gezet:
Allereerst
monogamie: merk op dat men in het Oude Testament helemáál niet monogaam is en dat de Islam dat nog steeds niet is. Polygamie en monogamie hebben in de eerste plaats een
economische basis (iets wat ik geheel en al miste in de wikipedia stukken). Het hebben van meerdere vrouwen kost geld en voor arme sloebers was één vrouw al duur genoeg. Dat was al zo in het Oude Testament (waar koning David met een harem van hier tot Tokio zat, maar er desondanks die ene vrouw van zijn soldaat Uria Bathseba - bij wilde hebben). En dat was nog steeds zo tot op het eind van de 18de eeuw in het dóór en dóór Christelijke Europa, waar iedere hertog, prins en koning er een serie maitresses op na hield en bastaarden volkomen normaal en geaccepteerd waren.
Daar waar
veelwijverij doorgaans een gevolg is van
overvloed (in bepaalde kringen), is
veelmannerij doorgaans een teken van
schaarste. Het komt onder andere voor in Tibet en bij de eskimo's, dus bij volkeren die leven in een bar klimaat waar het leven zo hard is dat er simpelweg niet genoeg plaats is voor veel, relatief zwakkere vrouwen.
Dan het
huwelijk. Net als de veelwijverij is dat in eerste instantie een gebruik van de
adel. Men had, veelal, meerdere vrouwen, maar huwde er maar met één. Het huwelijk was er nml. voor dynastieke doeleinden en voor het voorkomen van erfenisproblemen. Men kon ook
niet huwen om dynastieke en erfenis redenen, zoals de engelse koningin Elisabeth I, of onze prins Maurits, die evengoed wel een rits kinderen had bij tenminste 6 vrouwen.
Pas in de loop van de latere middeleeuwen komt het huwelijk meer en meer in gebruik bij de gegoede burgerij, die de adel wilde imiteren, maar die door haar groeiende economische en politieke macht ook de noodzaak ervoer om wettelijke huwelijken af te sluiten.
Eerst in de zestiende eeuw komt het huwelijk ook op het platteland in zwang. Van Breugel en diens school is een groot aantal schilderijen bekend van zogenaamde
boerenbruiloften. Daarin wordt eigenlijk de spot gedreven met simpele lieden die in een potsierlijke ceremonie de adel en burgerij proberen te imiteren.
Een reden voor het steeds algemener worden van het huwelijk is de steeds grotere mate van organisatie van de maatschappij. Het is het begin van de moderne staatvorming, inclusief zaken als persoonsregistratie en hoofdelijke belastingen. (Van school herinner je je wellicht de invoer van de 10de penning als één van de aanleidingen voor de opstand tegen de Spanjaarden).
Voor de persoonsregistratie was de kerk het instituut bij uitstek. Een ambtenarenapparaat als tegenwoordig bestond nog niet en omdat doop en huwelijk kerkelijke aangelegenheden waren, kon men bij die gelegenheden net zo goed de namen gaan opschrijven. (Wie aan genealogie doet, weet dat, als je niet van adel bent, je zo 1600 en in het gunstigste geval zo rond het midden van de 16de eeuw wel definitief dood loopt, en dat terwijl er toch vele middeleeuwse kerk- en kloosterarchieven bewaard zijn gebleven. Één van de redenen voor de succesvolle opkomst van de doopsgezinden in de 16de eeuw was het ontbreken van de kinderdoop: wie niet gedoopt was stond niet geregistreerd).
Wat ook meegespeeld zal hebben bij de institutionalisering van het huwelijk na de middeleeuwen is de (her)invoer van het Romeins recht, waarin het huwelijk een veel duidelijker plaats had (en waarbij de vrouw tot vrijwel nul werd gereduceerd. Daar waar de vrouw in de middeleeuwen dankzij het Christendom een behoorlijke rechtspositie had, kon erven en een zelfstandig bestaan kon opbouwen, daar werd zij dankzij het Humanisme, onder het motto alles wat de Romeinen deden is welgedaan, weer wilsonbekwaam verklaard (en werd en passant de slavernij weer ingevoerd; dat laatste kwam mooi uit, aangezien indianen te zwak waren om op de v.a. 1500 in de Nieuwe Wereld gestichte plantages te werken, maar de vrouw is echt het slachtoffer geworden van de hernieuwde interesse voor de Oudheid)).
Dan je opmerkingen over
lust en dat je alleen sex mag hebben ten behoeve van nageslacht. Dat laatste is echt onzin en ik zou zo gauw ook geen bijbeltekst weten waar dat valt terug te vinden. Wel komt ascese voor, zoals trouwens in
alle culturen. Met name door de Griekse invloed (Platonisme, de scheiding van lichaam en geest e.d.) komen in het Hellenistische Jodendom en vroege Christendom veel meer of minder ascetische sekten voor. Van Jezus is wel geopperd dat hij tot de behoorlijk ascetische
Essenen behoorde. Er waren ook sekten waar sex geheel en al was uitgebannen, maar die waren, door gebrek aan natuurlijke aanwas, nooit zon lang leven beschoren. De officiële kerk heeft zich overigens in die begineeuwen fel verzet tegen de scheiding van lichaam en geest en de idee dat het lichaam slecht was en de geest goed en zuiver. Vandaar de uitbanning van alle gnostische evangeliën en andere geschriften. Later heeft men het neo platonisme toch niet buiten de deur kunnen houden.
Één van de belangrijkste teksten over het huwelijk uit het Nieuwe Testament is die uit de 1ste brief van Paulus aan de Korintiërs, hoofdstuk 7:
1 Dan nu de punten waarover u mij geschreven hebt. U zegt dat het goed is dat een man geen gemeenschap met een vrouw heeft.
Merk op dat we hier midden in een discussie vallen en dat onder de Korintiërs dus kennelijk de gedachte van volledige onthouding leeft.. Uit Paulus eigen woorden spreekt een heel andere visie:
2 Maar om ontucht te vermijden moet iedere man zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man. 3 En een man moet zijn vrouw geven wat haar toekomt, evenals een vrouw haar man. 4 Een vrouw heeft niet zelf de zeggenschap over haar lichaam, maar haar man; en ook een man heeft niet zelf de zeggenschap over zijn lichaam, maar zijn vrouw. 5 Weiger elkaar de gemeenschap niet, of het moest zijn dat u er wederzijds mee instemt u enige tijd aan het gebed te wijden.
Uit niets blijkt hier dat gemeenschap tot alleen de voortplanting beperkt zou moeten worden. Wel is het zo dat gemeenschap tot de eigen vaste relatie dient te worden beperkt, omdat het anders
ontucht zou zijn. (Daarover later).
Ook is het zo dat Paulus zélf celibatair leeft en dat als ideaal ziet, maar hij legt het niet aan anderen op:
6 Ik zeg u dit niet om u iets op te leggen, maar om u tegemoet te komen. 7 Ik zou liever zien dat alle mensen waren zoals ik, maar iedereen heeft van God zijn eigen gave gekregen, de een deze, de ander die. 8 Wat de weduwen en weduwnaars betreft, zeg ik dat het goed voor hen zou zijn alleen te blijven, zoals ik. 9 Maar wanneer ze dat niet kunnen opbrengen, moeten ze trouwen, want het is beter te trouwen dan te branden van begeerte.
Het laatste vers wordt wel gebruikt om het verbod op gemeenschap buiten het huwelijk te rechtvaardigen. De oorsprong van het verbod op gemeenschap buiten het huwelijk (NT, Rom. Rijk) of vaste verbinding(en) (OT, Judaïsme) is echter praktisch van aard: alleen een vaste verbinding garandeert de vrouw dat zij bij zwangerschap niet onverzorgd zal blijven. Weliswaar deed Onan aan coïtus interruptus (voor het zingen de kerk uit; hij
onaneerde dus niet), maar deugdelijke anticonceptie is iets van de laatste 50, hooguit 100 jaar.
Voor ongehuwden had Paulus het volgende advies:
26 Ik meen dat het vanwege de huidige beproevingen voor een mens goed is te blijven wat hij is. 27 Hebt u een vrouw beloofd met haar te trouwen, verbreek die belofte dan niet; bent u niet gebonden aan een vrouw, zoek er dan ook geen. 28 Het is weliswaar niet zo dat u door te trouwen zondigt, en ook wanneer een meisje trouwt zondigt ze niet, maar het huwelijk wordt een zware belasting die ik u graag zou besparen.
Huidige beproevingen en
zware belasting?? Net als zijn advies aan de weduwen en weduwnaars klinkt dit raar, maar wordt duidelijk door het volgende vers:
29 Wat ik bedoel, broeders en zusters, is dat er maar weinig tijd rest.
Paulus leefde in de overtuiging dat hij leefde in de
Eindtijd, dat Jezus spoedig terug zou keren en dat de wereld dan op zou houden te bestaan!! Om daaruit af te leiden dat het huwelijk maar tweederangs is en het celibaat verplicht, is dus totaal onzinnig.
Waar komt dan het celibaat vandaan en waar het idee dat seksualiteit in het Christendom iets
vies zou zijn?
Eerst het celibaat: Ook als Paulus niet had geloofd dat het einde nabij was, zou hij waarschijnlijk voor een celibatair leven hebben gekozen, net als monniken en kluizenaars, maar Petrus, de eerste paus, was gewoon gehuwd (Jezus bezoekt zijn schoonmoeder, Mat. 8, 14), evenals alle lagere geestelijken tot aan de 16de eeuw en in de Orthodoxe kerken tot op heden. Celibaat was in eerste instantie een vrijwillige keuze en werd pas in de vierde eeuw verplicht, officieel voor alle geestelijken, maar zoals gezegd, tot in de 15de eeuw alleen voor de hogere geestelijkheid, deels ook om te voorkomen dat bisschoppen en kardinalen dynastieke trekjes zouden gaan vertonen.
Dan seksualiteit in brede zin: in de houding t.o.v. seksualiteit, zoals in vrijwel alle maatschappelijke uitingen trouwens, is de kerk geen voorloper, maar volger. Allereerst: het verbod op gemeenschap buiten een vaste relatie was door het ontbreken van deugdelijke anticonceptie tot voor kort net zo praktisch en/of begrijpelijk als het verbod op incest, pedofilie, bestialiteiten etc. (Alleen bij zoiets als het verbod op homoseksualiteit was het de angst voor het vreemde en afwijkende die leidde tot een nu niet meer te rechtvaardigen en hopelijk niet meer te begrijpen veroordeling). Ten tweede: tot in de middeleeuwen ging men véél vrijer om met seksualiteit dan daarna. Ook preutsheid kende men nauwelijks. Dat dit na de middeleeuwen veranderde heeft meerdere oorzaken. Één van de belangrijkste oorzaken is de
Syfilis die zich vanaf 1494 in razend tempo vanuit Italië over heel Europa verspreidde: van sex ging je dood en net als bij de Aids epidemie van 20 jaar geleden vond een herbezinning op het eigen seksueel gedrag plaats: wie alleen thuis vrijt, loopt geen risico. Maar anders dan tegenwoordig, doch net als 1 ½ eeuw eerder bij de pest, zag men in een dergelijke rampspoed ook een straf van God; hoe kon men ook anders in een wereld waar men nog nooit van een virus, bacterie of wat dan ook had gehoord!
Een tweede belangrijke oorzaak ligt in de reformatie: men verweet de RK kerk ondermeer hypocrisie: kloosterlingen kozen voor een celibatair leven, maar hielden er volop relaties op na, geestelijken waren officieel verplicht celibatair te leven, maar hadden veelal vrouw en kinderen, tot aan de paus aan toe enz. In een poging de reformatie te stuiten, besloot de RK kerk zijn eigen regels strikter te gaan naleven en in de wisselwerking van reformatie en contrareformatie en aangewakkerd door de syfilis epidemie werd de maatschappij steeds preutser.
Een derde oorzaak is het simpele verschijnsel van de golfbeweging, die inherent is aan alle maatschappelijke verschijnselen, of het nu over mode of normen gaat. Op de puriteinen uit 17de eeuw volgt deel veel frivoler 18de eeuw en daarop weer de Victoriaanse tijd enz. En omdat de kerk zelden leidt, maar meestal volgt, hobbelt zij ook hier wat achter de ontwikkelingen aan.
[quote='Ger' post='304668']Volgens de christelijke normen hoor je getrouwd te zijn met één partner en hoor je alleen seks te hebben om nageslacht voort te brengen. Het hebben van meerdere partners of seks om lust is verderfelijk. Maar waarom?
...
Wie kan mij uitleggen waarom we volgens het christendom (en andere religies?) monogaam moeten zijn en alleen seks mogen hebben ten behoeve van nageslacht?[/quote]Bij je laatste vraag heb je het over de heden ten dage door de top van de RKkerk beleden gedragscodes. Deze zijn echter niet typisch Christelijk of zelfs religieus. Eerst even op wikipedia gekeken bij polygamie en huwelijk, maar die stukkies zijn kort en bar slecht. Daarom maar zelfs eens de zaken op een rijtje gezet:
Allereerst [u]monogamie[/u]: merk op dat men in het Oude Testament helemáál niet monogaam is en dat de Islam dat nog steeds niet is. Polygamie en monogamie hebben in de eerste plaats een [i]economische[/i] basis (iets wat ik geheel en al miste in de wikipedia stukken). Het hebben van meerdere vrouwen kost geld en voor arme sloebers was één vrouw al duur genoeg. Dat was al zo in het Oude Testament (waar koning David met een harem van hier tot Tokio zat, maar er desondanks die ene vrouw van zijn soldaat Uria Bathseba - bij wilde hebben). En dat was nog steeds zo tot op het eind van de 18de eeuw in het dóór en dóór Christelijke Europa, waar iedere hertog, prins en koning er een serie maitresses op na hield en bastaarden volkomen normaal en geaccepteerd waren.
Daar waar [i]veelwijverij[/i] doorgaans een gevolg is van [i]overvloed[/i] (in bepaalde kringen), is [i]veelmannerij[/i] doorgaans een teken van [i]schaarste[/i]. Het komt onder andere voor in Tibet en bij de eskimo's, dus bij volkeren die leven in een bar klimaat waar het leven zo hard is dat er simpelweg niet genoeg plaats is voor veel, relatief zwakkere vrouwen.
Dan het [u]huwelijk[/u]. Net als de veelwijverij is dat in eerste instantie een gebruik van de [i]adel[/i]. Men had, veelal, meerdere vrouwen, maar huwde er maar met één. Het huwelijk was er nml. voor dynastieke doeleinden en voor het voorkomen van erfenisproblemen. Men kon ook [i]niet[/i] huwen om dynastieke en erfenis redenen, zoals de engelse koningin Elisabeth I, of onze prins Maurits, die evengoed wel een rits kinderen had bij tenminste 6 vrouwen.
Pas in de loop van de latere middeleeuwen komt het huwelijk meer en meer in gebruik bij de gegoede burgerij, die de adel wilde imiteren, maar die door haar groeiende economische en politieke macht ook de noodzaak ervoer om wettelijke huwelijken af te sluiten.
Eerst in de zestiende eeuw komt het huwelijk ook op het platteland in zwang. Van Breugel en diens school is een groot aantal schilderijen bekend van zogenaamde [i]boerenbruiloften[/i]. Daarin wordt eigenlijk de spot gedreven met simpele lieden die in een potsierlijke ceremonie de adel en burgerij proberen te imiteren.
Een reden voor het steeds algemener worden van het huwelijk is de steeds grotere mate van organisatie van de maatschappij. Het is het begin van de moderne staatvorming, inclusief zaken als persoonsregistratie en hoofdelijke belastingen. (Van school herinner je je wellicht de invoer van de 10de penning als één van de aanleidingen voor de opstand tegen de Spanjaarden).
Voor de persoonsregistratie was de kerk het instituut bij uitstek. Een ambtenarenapparaat als tegenwoordig bestond nog niet en omdat doop en huwelijk kerkelijke aangelegenheden waren, kon men bij die gelegenheden net zo goed de namen gaan opschrijven. (Wie aan genealogie doet, weet dat, als je niet van adel bent, je zo 1600 en in het gunstigste geval zo rond het midden van de 16de eeuw wel definitief dood loopt, en dat terwijl er toch vele middeleeuwse kerk- en kloosterarchieven bewaard zijn gebleven. Één van de redenen voor de succesvolle opkomst van de doopsgezinden in de 16de eeuw was het ontbreken van de kinderdoop: wie niet gedoopt was stond niet geregistreerd).
Wat ook meegespeeld zal hebben bij de institutionalisering van het huwelijk na de middeleeuwen is de (her)invoer van het Romeins recht, waarin het huwelijk een veel duidelijker plaats had (en waarbij de vrouw tot vrijwel nul werd gereduceerd. Daar waar de vrouw in de middeleeuwen dankzij het Christendom een behoorlijke rechtspositie had, kon erven en een zelfstandig bestaan kon opbouwen, daar werd zij dankzij het Humanisme, onder het motto alles wat de Romeinen deden is welgedaan, weer wilsonbekwaam verklaard (en werd en passant de slavernij weer ingevoerd; dat laatste kwam mooi uit, aangezien indianen te zwak waren om op de v.a. 1500 in de Nieuwe Wereld gestichte plantages te werken, maar de vrouw is echt het slachtoffer geworden van de hernieuwde interesse voor de Oudheid)).
Dan je opmerkingen over [u]lust[/u] en dat je alleen sex mag hebben ten behoeve van nageslacht. Dat laatste is echt onzin en ik zou zo gauw ook geen bijbeltekst weten waar dat valt terug te vinden. Wel komt ascese voor, zoals trouwens in [i]alle[/i] culturen. Met name door de Griekse invloed (Platonisme, de scheiding van lichaam en geest e.d.) komen in het Hellenistische Jodendom en vroege Christendom veel meer of minder ascetische sekten voor. Van Jezus is wel geopperd dat hij tot de behoorlijk ascetische [i]Essenen[/i] behoorde. Er waren ook sekten waar sex geheel en al was uitgebannen, maar die waren, door gebrek aan natuurlijke aanwas, nooit zon lang leven beschoren. De officiële kerk heeft zich overigens in die begineeuwen fel verzet tegen de scheiding van lichaam en geest en de idee dat het lichaam slecht was en de geest goed en zuiver. Vandaar de uitbanning van alle gnostische evangeliën en andere geschriften. Later heeft men het neo platonisme toch niet buiten de deur kunnen houden.
Één van de belangrijkste teksten over het huwelijk uit het Nieuwe Testament is die uit de 1ste brief van Paulus aan de Korintiërs, hoofdstuk 7:[quote]1 Dan nu de punten waarover u mij geschreven hebt. U zegt dat het goed is dat een man geen gemeenschap met een vrouw heeft.[/quote]Merk op dat we hier midden in een discussie vallen en dat onder de Korintiërs dus kennelijk de gedachte van volledige onthouding leeft.. Uit Paulus eigen woorden spreekt een heel andere visie:[quote]2 Maar om [i]ontucht[/i] te vermijden moet iedere man zijn eigen vrouw hebben en iedere vrouw haar eigen man. 3 En een man moet zijn vrouw geven wat haar toekomt, evenals een vrouw haar man. 4 Een vrouw heeft niet zelf de zeggenschap over haar lichaam, maar haar man; en ook een man heeft niet zelf de zeggenschap over zijn lichaam, maar zijn vrouw. 5 [i]Weiger elkaar de gemeenschap niet[/i], of het moest zijn dat u er wederzijds mee instemt u enige tijd aan het gebed te wijden.[/quote]Uit niets blijkt hier dat gemeenschap tot alleen de voortplanting beperkt zou moeten worden. Wel is het zo dat gemeenschap tot de eigen vaste relatie dient te worden beperkt, omdat het anders [i]ontucht[/i] zou zijn. (Daarover later).
Ook is het zo dat Paulus zélf celibatair leeft en dat als ideaal ziet, maar hij legt het niet aan anderen op:[quote]6 Ik zeg u dit niet om u iets op te leggen, maar om u tegemoet te komen. 7 Ik zou liever zien dat alle mensen waren zoals ik, maar iedereen heeft van God zijn eigen gave gekregen, de een deze, de ander die. 8 Wat de weduwen en weduwnaars betreft, zeg ik dat het goed voor hen zou zijn alleen te blijven, zoals ik. 9 Maar wanneer ze dat niet kunnen opbrengen, moeten ze trouwen, want het is beter te trouwen dan te branden van begeerte.[/quote]Het laatste vers wordt wel gebruikt om het verbod op gemeenschap buiten het huwelijk te rechtvaardigen. De oorsprong van het verbod op gemeenschap buiten het huwelijk (NT, Rom. Rijk) of vaste verbinding(en) (OT, Judaïsme) is echter praktisch van aard: alleen een vaste verbinding garandeert de vrouw dat zij bij zwangerschap niet onverzorgd zal blijven. Weliswaar deed Onan aan coïtus interruptus (voor het zingen de kerk uit; hij [i]onan[/i]eerde dus niet), maar deugdelijke anticonceptie is iets van de laatste 50, hooguit 100 jaar.
Voor ongehuwden had Paulus het volgende advies:[quote]26 Ik meen dat het [i]vanwege de huidige beproevingen[/i] voor een mens goed is te blijven wat hij is. 27 Hebt u een vrouw beloofd met haar te trouwen, verbreek die belofte dan niet; bent u niet gebonden aan een vrouw, zoek er dan ook geen. 28 Het is weliswaar niet zo dat u door te trouwen zondigt, en ook wanneer een meisje trouwt zondigt ze niet, maar het huwelijk wordt [i]een zware belasting[/i] die ik u graag zou besparen.[/quote][i]Huidige beproevingen[/i] en [i]zware belasting[/i]?? Net als zijn advies aan de weduwen en weduwnaars klinkt dit raar, maar wordt duidelijk door het volgende vers:[quote]29 [b]Wat ik bedoel, broeders en zusters, is dat er maar weinig tijd rest.[/b][/quote]Paulus leefde in de overtuiging dat hij leefde in de [b]Eindtijd[/b], dat Jezus spoedig terug zou keren en dat de wereld dan op zou houden te bestaan!! Om daaruit af te leiden dat het huwelijk maar tweederangs is en het celibaat verplicht, is dus totaal onzinnig.
Waar komt dan het celibaat vandaan en waar het idee dat seksualiteit in het Christendom iets [i]vies[/i] zou zijn?
Eerst het celibaat: Ook als Paulus niet had geloofd dat het einde nabij was, zou hij waarschijnlijk voor een celibatair leven hebben gekozen, net als monniken en kluizenaars, maar Petrus, de eerste paus, was gewoon gehuwd (Jezus bezoekt zijn schoonmoeder, Mat. 8, 14), evenals alle lagere geestelijken tot aan de 16de eeuw en in de Orthodoxe kerken tot op heden. Celibaat was in eerste instantie een vrijwillige keuze en werd pas in de vierde eeuw verplicht, officieel voor alle geestelijken, maar zoals gezegd, tot in de 15de eeuw alleen voor de hogere geestelijkheid, deels ook om te voorkomen dat bisschoppen en kardinalen dynastieke trekjes zouden gaan vertonen.
Dan seksualiteit in brede zin: in de houding t.o.v. seksualiteit, zoals in vrijwel alle maatschappelijke uitingen trouwens, is de kerk geen voorloper, maar volger. Allereerst: het verbod op gemeenschap buiten een vaste relatie was door het ontbreken van deugdelijke anticonceptie tot voor kort net zo praktisch en/of begrijpelijk als het verbod op incest, pedofilie, bestialiteiten etc. (Alleen bij zoiets als het verbod op homoseksualiteit was het de angst voor het vreemde en afwijkende die leidde tot een nu niet meer te rechtvaardigen en hopelijk niet meer te begrijpen veroordeling). Ten tweede: tot in de middeleeuwen ging men véél vrijer om met seksualiteit dan daarna. Ook preutsheid kende men nauwelijks. Dat dit na de middeleeuwen veranderde heeft meerdere oorzaken. Één van de belangrijkste oorzaken is de [u]Syfilis[/u] die zich vanaf 1494 in razend tempo vanuit Italië over heel Europa verspreidde: van sex ging je dood en net als bij de Aids epidemie van 20 jaar geleden vond een herbezinning op het eigen seksueel gedrag plaats: wie alleen thuis vrijt, loopt geen risico. Maar anders dan tegenwoordig, doch net als 1 ½ eeuw eerder bij de pest, zag men in een dergelijke rampspoed ook een straf van God; hoe kon men ook anders in een wereld waar men nog nooit van een virus, bacterie of wat dan ook had gehoord!
Een tweede belangrijke oorzaak ligt in de reformatie: men verweet de RK kerk ondermeer hypocrisie: kloosterlingen kozen voor een celibatair leven, maar hielden er volop relaties op na, geestelijken waren officieel verplicht celibatair te leven, maar hadden veelal vrouw en kinderen, tot aan de paus aan toe enz. In een poging de reformatie te stuiten, besloot de RK kerk zijn eigen regels strikter te gaan naleven en in de wisselwerking van reformatie en contrareformatie en aangewakkerd door de syfilis epidemie werd de maatschappij steeds preutser.
Een derde oorzaak is het simpele verschijnsel van de golfbeweging, die inherent is aan alle maatschappelijke verschijnselen, of het nu over mode of normen gaat. Op de puriteinen uit 17de eeuw volgt deel veel frivoler 18de eeuw en daarop weer de Victoriaanse tijd enz. En omdat de kerk zelden leidt, maar meestal volgt, hobbelt zij ook hier wat achter de ontwikkelingen aan.