Hebben veel huizen een bliksemafleider?

[jkien]

Als ik hier in de stad naar de daken kijk dan zie ik geen herkenbare bliksemafleiders, geen omhoogstekende metalen staven. Zitten ze verstopt in de schoorstenen of onder de dakpannen, of zijn de meeste huizen gewoon niet beschermd tegen bliksem?

[klazon]

Woonhuizen hebben zelden bliksemafleiders. Alleen op huizen met rieten daken zie je ze wel eens. Vaak omdat de verzekeraar dat verlangt.

[Cura]

Ik denk dat het gemiddeld aantal huizen in Nederland inderdaad geen bliksemafleider heeft. Die dingen zijn prijzig, in de verstedelijkte gebieden staan (hogere) gebouwen in de buurt die eerder de pineut zijn en als je op het platteland kijkt zie je bijna altijd hoge bomen rondom een boerderij...die zijn daar niet voor de lol gepland!

Aangezien jouw situatie is afgestemd op de stad, zou ik dus vermoeden dat de kosten niet opwegen tegen de kleine(re) kans dat er blikseminslag ontstaat door naast gelegen hogere (bedrijfs)gebouwen en torens.

[jkien]

Ik denk dat het gemiddeld aantal huizen in Nederland inderdaad geen bliksemafleider heeft. Die dingen zijn prijzig, in de verstedelijkte gebieden staan (hogere) gebouwen in de buurt die eerder de pineut zijn ... Aangezien jouw situatie is afgestemd op de stad, zou ik dus vermoeden dat de kosten niet opwegen tegen de kleine(re) kans dat er blikseminslag ontstaat door naast gelegen hogere (bedrijfs)gebouwen en torens.

Ik heb wel eens gelezen dat de bescherming van een hoog gebouw of toren niet ver reikt, hooguit 60 meter of zo. Dan is hier in de stad 99% van het dakoppervlak onbeschermd.

Nederland heeft 800 km2 dakoppervlak, stel (optimistisch) dat de helft daarvan beschermd is door naburige gebouwen en bomen. Er zijn 2 a 3 blikseminslagen per km2, dus 1000 inslagen op onbeschermde daken per jaar.

Stel dat de kans op brand of dood bij blikseminslag op het dak 10% zou zijn, dan betekende dat 100 gevallen per jaar. Bij zo een kans zou ik willen dat de overheid een bliksemafleider verplicht stelt bij nieuwbouw, zo prijzig zal dat niet zijn. Ik vermoed daarom dat de kans op brand of dood bij bliksem die inslaat op het gemiddelde dak veel kleiner is dan 10%. Misschien is de elektrische barriere van de dakpannen zo groot dat de stroom afgevoerd wordt door het natgeregende buitenoppervlak van het huis.

[Benm]

De kans op dood bij blikseminslag is 10 a 20 procent - als je zelf geraakt wordt

In een huis is de kans minimaal, als je lekker op de bank zit verwaarloosbaar dat je door de bliksem zelf gedood zult worden. Uiteraard kan er wel brand ontstaan waardoor uiteindelijk doden vallen. Er zijn wel een paar factoren die dat helpen voorkomen:

- meestal gaat onweer gepaard met regen, wat de brand remt of voorkomt

- meestal heb je wel door wanneer je huis getroffen wordt door de bliksem

Het laatste is van belang als je kijkt naar de kans op het overleven van een brand. Na een blikseminslag lijkt het me verstandig om toch maar naar buiten te gaan, al is het maar om vanaf daar te kijken of er iets in brand staat. Het gevaar van brand zit hem vooral in het niet op tijd kunnen wegkomen en vervolgens verstikken in de rook. Zoiets gebeurd gemakkelijk als je ligt te slapen tijden het onstaan van een brand, maar ik vermoed dat je na een blikseminslag acuut wakker bent

[Michel Uphoff]

- meestal heb je wel door wanneer je huis getroffen wordt door de bliksem

Nou.. ik heb dat meegemaakt en het duurde meer dan een dag voor ik het door had.

's nachts een enórme klap in huis, en ik heb ruim een half uur gezocht naar oorzaken of gevolgen, niets te vinden. Dus maar weer gaan slapen.

Anderhalve dag later deed mijn vrouw de oven open voor het eten.

De verwarmingselementen bleken volledig omgezet in poeder, niets meer van over. De hele oven was aan de binnenkant wit opgedampt.

Mazzel dat dit zich ín de oven heeft voltrokken in plaats van ergens in een muurleiding of zo..

[jkien]

Interessant. Zou de bliksem toen direkt door het dak zijn ingeslagen naar de oven toe, of buiten in een ader van het lichtnet? Hoe kiest de bliksem de oven, heeft die de laagste impedantie voor RF frequenties? Schakelde de aardlekschakelaar niet uit? Het zal wel niet meer te achterhalen zijn.

Hoe dik zou een dakpan of een stenen wand moeten zijn om bliksem tegen te houden?

[Michel Uphoff]

Het zal wel niet meer te achterhalen zijn.

Heel lastig. De oven stond in een bijkeuken tegen een buitenmuur bij een ventilatierooster en de aardleiding liep er vlak achter. Maar hoe de stroomkring tot stand kwam heb ik nooit met zekerheid kunnen vaststellen. Had verwacht dat ook aders van de 230v installatie gesmolten of op zijn minst oververhit zouden zijn geraakt. Maar op de oven zelf na zag alles er nog patent uit, alsof - zeer onlogisch - de bliksem in de oven was onstaan en via de verwarmingselementen een weg naar de aarde heeft gevonden.

De verzekeringsexpert was ook met stomheid geslagen, maar we hebben wel een nieuwe oven vergoed gekregen.

Duidelijk een gevalletje 'derde wet van Ohm'.

[Benm]

Dat is inderdaad een apart voorval!

Het wil an sich wel eens gebeuren dat bij blikseminslag de stroom deels wordt afgevoerd door leidingen (water, cv, telefoon, tv, electriciteit etc). Daarom is het ook raadzaam om tijdens onweer bijvoorbeeld niet te bellen met een vaste telefoon, of in de weer te gaan met stekkerdozen en dergelijke.

Overigens vereist het geen directe inslag om flinke voltages op zulke leidingen te krijgen - een inslag dichtbij kan een aardige inductiespanning veroorzaken, bijvoorbeeld in een leiding in in de kelder geaard is en doorloopt tot een verdieping erboven. Dat geldt ook voor coaxkabels, en de inductiepiek kan genoeg zijn om een televisie te slopen, zo hebben mn ouders een keer ontdekt.

[klazon]

Dat geldt ook voor coaxkabels, en de inductiepiek kan genoeg zijn om een televisie te slopen, zo hebben mn ouders een keer ontdekt.

Schade aan TV's en ook computers bij indirecte inslag ontstaat doordat zulke apparaten met 2 kabels aan de buitenwereld verbonden zijn. Enerzijds heb je de voeding, anderzijds de coax of netwerkkabel. Die vormen een lus waarin door de bliksem een stroom wordt geïnduceerd. Tenminste, dat zou gebeuren als het circuit gesloten zou zijn. Maar binnen het apparaat zijn ze galvanisch van elkaar gescheiden, en dan bouwt zich over die scheiding een spanning op, die zo hoog oploopt dat er overslag ontstaat. En dan is je TV stuk.

Je kunt de kans hierop verminderen door de lus kleiner te maken, dus voeding en signaalkabel langs dezelfde route leggen. Beter is bij onweer de lus verbreken door minstens 1 stekker er uit te trekken. Nog beter is zowel de netstekker als de antennestekker er uit trekken.

[Benm]

Dat zou inderdaad kunnen, wellicht ook verstandig voor computers waar een netwerkkabel aan zit, voor zover het praktisch haalbaar is om het op die manier aan te leggen.

Overigens denk ik dat weinig mensen stekkers zullen gaan uittrekken voor iedere onweersbui. Vroeger was dat met televisies wellicht gebruikelijk als er een antenne op het dak stond.