syndroom van down

[Joy]

Is het wetenschappelijk vastgesteld dat alle mensen met het syndroom van down later dement worden?

[Kaph]

Een redelijk lastige vraag. Het staat vast dat dementie beduidend vaker voorkomt in mensen met DS; bovendien doet het ook gemiddeld veel eerder zijn intrede. Aan de andere kant leven mensen met DS gemiddeld minder lang, wat de kans op dementie weer doet afnemen. Ik herinner me in ieder geval dat 1 longitudinale studie mensen met en zonder DS heeft gevolgd voor decennia (tot een jaar of 70) en in ieder geval veel minder dan de helft (ik geloof zelfs minder dan een kwart) van de DS patiënten ontwikkelde Alzheimer. Dat is natuurlijk niet de enige vorm van dementie, maar het is wel een indicatie.

Ik vermoed eigenlijk dat de situatie als volgt is: In principe ontwikkelt eenieder dementie, mits je maar oud genoeg wordt. Bij mensen met DS loopt het risico, als functie van leeftijd, een stuk steiler op, maar het is nog altijd goed mogelijk dat je met Down Syndroom oud kunt worden, zonder dementie.

[Joy]

Ik zou niet durven zeggen dat iedereen dement word zolang je maar oud genoeg word

[Troy]

Ik vermoed eigenlijk dat de situatie als volgt is: In principe ontwikkelt eenieder dementie, mits je maar oud genoeg wordt.

Ik denk niet dat die stelling juist is. Onder 100-jarigen is de prevalentie van dementie ongeveer 50%. Dat is verre van 'eenieder'.

Er zijn overigens wel ziekten die vrijwel iedereen krijgt als hij maar oud genoeg wordt, bijvoorbeeld prostaatkanker bij mannen.

[hypo]

Een beetje buiten de vraag, maar wel belangrijk:

http://www.amc.uva.nl/index.cfm?sid=227&ui...=447&itemid=101

Een hoog percentage van de kinderen met het syndroom van Down heeft een niet geheel goed werkende schildklier. Vroegtijdig beginnen met extra bijslikken van schildklierhormonen lijkt positief bij te dragen aan de ontwikkeling.

Hypo

[Kaph]

Troy:

Ik denk niet dat die stelling juist is. Onder 100-jarigen is de prevalentie van dementie ongeveer 50%. Dat is verre van 'eenieder'.

Een paar opmerkingen:

1. De prevalentie van dementie onder 100-jarigen is niet zo eenduidig vastgesteld. Het blijft een punt van debat. Sommige studies vinden bijvoorbeeld dat onder 80-jarigen de prevalentie al bijna 50% is, terwijl het onder 100 jarigen tussen de 75-100% ligt.

2. Ik claimde niet dat je 100 moest worden, maar dat je 'oud genoeg' moest worden. Het neuronaal verval loopt per persoon met een verschillend tempo, maar voor iedereen geldt (met onze huidige wetenschappelijke mogelijkheden) dat op een gegeven moment de koek gewoon opraakt. Groot cognitief verval is dan simpelweg de uitkomst. Voor velen zal die grens al bereikt zijn met 100 jaar, maar sommigen moeten er misschien 130 voor worden.

[Troy]

Ik claimde niet dat je 100 moest worden, maar dat je 'oud genoeg' moest worden. Het neuronaal verval loopt per persoon met een verschillend tempo, maar voor iedereen geldt (met onze huidige wetenschappelijke mogelijkheden) dat op een gegeven moment de koek gewoon opraakt. Groot cognitief verval is dan simpelweg de uitkomst. Voor velen zal die grens al bereikt zijn met 100 jaar, maar sommigen moeten er misschien 130 voor worden.

Goed, maar hoeveel mensen worden er 130? Op deze manier kan je ook zeggen dat iedereen op een gegeven moment nierproblemen gaat krijgen als hij maar oud genoeg wordt, of broze botten, of cataract, en ga zo maar door. Het punt is alleen dat weinig mensen oud genoeg worden om deze theorie te bevestigen.

Zo kan je wel alles zeggen, en als onderzoek dan uitwijst dat je bewering niet klopt, gewoon zeggen "nee, ik bedoelde op een leeftijd van 150 jaar". Dit maakt je hypothese niet méér geldig dan hij was voordat je er een leeftijd bij noemde.

[Kaph]

Troy:

Goed, maar hoeveel mensen worden er 130? Op deze manier kan je ook zeggen dat iedereen op een gegeven moment nierproblemen gaat krijgen als hij maar oud genoeg wordt, of broze botten, of cataract, en ga zo maar door. Het punt is alleen dat weinig mensen oud genoeg worden om deze theorie te bevestigen.

Zo kan je wel alles zeggen, en als onderzoek dan uitwijst dat je bewering niet klopt, gewoon zeggen "nee, ik bedoelde op een leeftijd van 150 jaar". Dit maakt je hypothese niet méér geldig dan hij was voordat je er een leeftijd bij noemde.

Je verlegt (niet expres waarschijnlijk) het accent van mijn redenering. Het gaat me niet om de 100 of de 130 jaar of om een andere leeftijd. Het gaat me om de volgende gevolgtrekking:

Punt 1: Dementie is geen ziekte. Dementie is een verzameling symptomen, waar die symptomen uit voortvloeien is irrelevant voor de 'diagnose' dementie. De symptomen van dementie slaan op zwaar cognitief verval.

Punt 2: Cognitieve functies worden mogelijk gemaakt door neuronen en hun synapsen.

Punt 3: Het brein is plastisch, maar de mogelijkheid tot neurogenese lijkt erg beperkt. Aanzienlijk dysfunctioneren (met 'sterfte' als uiterste geval) van neuronen leidt dan ook tot cognitief verval.

Punt 4: Naarmate men ouder wordt, gaan neuronen steeds minder goed functioneren om allerlei redenen. Als men maar oud genoeg wordt is er dan ook zoveel neuraal dysfunctioneren geaccumuleerd dat er zwaar cognitief verval optreedt, er is sprake van dementie.

Volledig in lijn met deze redenering neemt de prevalentie van dementie sterk toe naarmate men ouder wordt, en er is totaal geen indicatie dat daar een plafondniveau op zit. Integendeel, de kans op dementie lijkt groter voor 80-jarigen dan voor 60-jarigen, en weer groter voor 100-jarigen dan voor 80-jarigen. Etc.

Om nu mijn argumentatie voor mijn vermoeden te negeren en in plaats daarvan de zogenaamde 'ontestbaarheid' van deze suggestie aan te stippen omdat 'er niet genoeg mensen 130 worden' is in de context m.i. niet terecht. Mijn vermoeden (ik claimde niet eens dat het een empirisch testbare hypothese was, ik plaatste het nog wel expliciet in cursief) was gebaseerd op de eerder vermelde gevolgtrekking uit bepaalde gegevens. Daarnaast is dit vermoeden bij benadering zeker wel testbaar in de theorie (alleen momenteel niet helemaal tot tevredenheid in de ethische praktijk). Neuronale functionele integriteit en dus ook het verval hiervan kunnen over de jaren heen gemeten worden. Cognitief verval uiteraard ook. Een heel secure longitudinale studie van de twee kan dus proberen aan te tonen hoe de twee variabelen precies samenhangen. Op basis van deze informatie zou een schatting gegeven kunnen worden van een persoons neuronaal verval-tempo, op basis waarvan weer een voorspelling gemaakt kan worden voor de minimale leeftijd waarop men zwaar cognitief verval zal vertonen. Allemaal speculatief en toekomstpraat (maar waarschijnlijk minder ver in de toekomst dan je vermoedt) natuurlijk, maar de 'bottom-line' is dat ik mijn uitgesproken vermoeden niet ontestbaar vind.

[Troy]

Ik snap je redenering wel, tevens snap ik waardoor dementie veroorzaakt wordt.

De 'flaw' in je redenering is echter dat je ervan uit lijkt te gaan dat neuronenverlies in de hersenen slechts de cognitieve functies doet uitvallen. In werkelijkheid vervallen er neuronen in alle delen van de hersenen. Een redenering als 'als men maar oud genoeg wordt, zorgt het neuronenverval vanzelf voor dementie' klopt dus niet helemaal, want de kans is groot dat belangrijke gebieden (zoals het ademhalingscentrum in de hersenstam) al eerder zijn uitgevallen. Ik bestrijd dus ook niet dat er bij iedereen neuronenverval in de hersenen is, ik bestrijd het idee dat dit verval vooral of alleen de cognitieve cortex treft.

[Kaph]

TroyIk snap je redenering wel, tevens snap ik waardoor dementie veroorzaakt wordt.  

De 'flaw' in je redenering is echter dat je ervan uit lijkt te gaan dat neuronenverlies in de hersenen slechts de cognitieve functies doet uitvallen. In werkelijkheid vervallen er neuronen in alle delen van de hersenen. Een redenering als 'als men maar oud genoeg wordt, zorgt het neuronenverval vanzelf voor dementie' klopt dus niet helemaal, want de kans is groot dat belangrijke gebieden (zoals het ademhalingscentrum in de hersenstam) al eerder zijn uitgevallen. Ik bestrijd dus ook niet dat er bij iedereen neuronenverval in de hersenen is, ik bestrijd het idee dat dit verval vooral of alleen de cognitieve cortex treft.

Oh maar als je op dit punt bezwaren hebt tegen mijn idee, dan kan ik je heel snel van dienst zijn. Er zijn namelijk grote verschillen tussen hersengebieden in de mate waarin ze gevoelig zijn voor leeftijds-gerelateerd dysfunctioneren. De prefrontale cortex is hier zo ongeveer het meest gevoelig voor, en laat dit nu precies het gebied zijn dat met name belangrijk is voor veel cognitieve functies.