Taalgeheugen

[Wien Ee]

Hoe werkt het geheugen voor het onthouden van nieuwe woorden?

Gaat er aan het bewust weten dat je een woord kent, een fase vooraf waarin het woord wel wordt onthouden, maar je er niet bewust bij kan?

[317070]

Ja, dat is het verschil tussen actieve en passieve woordenschat. Maar niet alle woorden die je passief kent, ga je ooit actief kennen.

[Wien Ee]

Ik heb de link doorgelezen. Het onderscheidt tussen actieve en passieve woordenschat kende ik nog niet. Helaas is mijn vraag er nog niet door beantwoord. Wel heb ik door het lezen van die link wat scherper gekregen wat mijn vraag is:

Gaat aan de passieve woordenschat, nog een onbewuste fase van onthouden vooraf?

Ik zal mijn vraag proberen te verduidelijken met een voorbeeld:

Als ik een buitenlandse taal lees en ik kom een woord tegen dat ik niet ken, dan zoek ik het op in een woordenboek, en onderstreep het. Het gebeurd me vaak dat als ik hetzelfde woord een paar weken later in een andere tekst lees, ik in de veronderstelling ben dat ik het nooit eerder heb gezien. Als ik het dan opzoek in mijn woordenboek, zie ik daar aan de onderstreping dat ik het al eerder moet hebben opgezocht. Na een aantal keren herken ik het woord, en ken ik de betekenis. Hoe werkt het (mijn) geheugen voor woorden? Ik heb twee hypothesen. Ofwel het is zo dat de eerste keren dat ik het woord zag, ik dit totaal vergeten ben, waarna er toch een (piek)moment is geweest dat er wel een herinnering is opgeslagen. Ofwel het is zo dat iedere keer dat ik het woord tegenkwam het herinneringsspoor is versterkt. Maar dat na de eerste keer opzoeken van het woord mijn herinnering eraan nog zo zwak was dat die herinnering nog onbewust is.

[317070]

Ik heb twee hypothesen. Ofwel het is zo dat de eerste keren dat ik het woord zag, ik dit totaal vergeten ben, waarna er toch een (piek)moment is geweest dat er wel een herinnering is opgeslagen. Ofwel het is zo dat iedere keer dat ik het woord tegenkwam het herinneringsspoor is versterkt. Maar dat na de eerste keer opzoeken van het woord mijn herinnering eraan nog zo zwak was dat die herinnering nog onbewust is.

Is er een experimenteel onderscheid tussen die 2 hypothesen? M.a.w. bestaat er een experiment waarmee je er onderscheid zou tussen kunnen maken?

Volgens mij niet, en volgens mij valt die vraag dus voorlopig nog niet te beantwoorden. Over het menselijke leerproces zelf is er nog maar weinig geweten.

[Wien Ee]

Dat is inderdaad een moeilijkheid. Ik vroeg me dat zelf ook al af. Als iemand geen herinnering meer heeft aan een woord, hoe toon je dan aan dat er toch nog wel een onbewust herinneringsspoor is? Kan dat wel? Om aan te tonen dat iemand zich een woord herinnert, moeten we het hem vragen. Zegt hij het woord niet te herkennen, dan hebben we volgens mij geen methoden (zoals een eeg) om van buitenaf aan te tonen dat er in de hersenen wel een herinneringsspoor van het woord is.

Als ik er over doordenk, kan ik mij voorstellen dat er toch wel experimentele methoden zijn om een onbewust herinneringsspoor aan een woord aan te tonen. Stel dat een proefpersoon zich een woord dat hij nog maar één keer eerder heeft gezien niet herinnert. En stel dat deze proefpersoon zich het woord wél herinnert, als hij bepaalde stoffen toegediend krijgt, of bijvoorbeeld geuren ruikt, of zich bijvoorbeeld een kwartier concentreert. Dan zou je daarmee kunnen aantonen dat de herinnering wel was aangemaakt, maar dat deze niet toegankelijk was.

[Mrtn]

In de twee condities die je beschrijdt kan je misschien een andere EEG-signature vinden, zoals bijvoorbeeld een P600 (niet dat die er iets mee te maken hoeft te hebben, maar als voorbeeld van een ERP). De uitdaging is dan om dat causaal te verbinden aan wat je beschrijft en dat gaat je niet lukken ben ik bang. We begrijpen nog te weinig van geheugen (we vermoeden erg sterk dat LTP erbij betrokken is) om daar zinnige dingen over te zeggen.

[Wien Ee]

Het verbaasd me wel dat de wetenschap nog niet met zekerheid weet of een nieuw woord geheel wordt vergeten dan wel dat er een klein geheugenspoor is aangemaakt dat niet meer bewust kan worden gemaakt. Maar dat maakt de wetenschap spannend en actief. Er zijn nog (genoeg) vragen ( met de wetenschap) te beantwoorden!