Existentiefilosofie

[franco]

Heb ik het goed dat de existentiefilosofie (die van Fichte, Schelling, Hegel, Heidegger, Sartre, Jaspers ea) gaat over het ZIJNDE? Dus neerkomt op het nadenken over het fenomeen ZIJN?

Dan ben ik de mening toegedaan dat dat filosoferen nergens over gaat.

Nadenken doe je altijd over IETS. Bijvoorbeeld over DE MENSHEID, over OORLOG, over RELIGIE, over DEPRESSIVITEIT.

Kortom, nadenken gaat over dingen of over eigenschappen of toestanden van dingen.

maar is het ZIJN dan soms geen toestand van een ding?

Nee. het ZIJN is inherent aan het ding, omdat het niet kan NIET-ZIJN. Immers, als het ding zou niet-zijn, zouden wij er niet over kunnen denken.

Ergo: het denken over het ZIJN gaat nergens over, en dus ook de betreffende filosofie niet.

[jdr]

Nee. het ZIJN is inherent aan het ding, omdat het niet kan NIET-ZIJN. Immers, als het ding zou niet-zijn, zouden wij er niet over kunnen denken.

Ik zou hem andersom willen stellen; een ding kan zijn omdat we er over na kunnen denken.

Noem mij eens één ding dat werkelijk is; dus zich werkelijk afscheid van hetgeen het niet is.

[*gast_HeavenOnEarth_*]

Ergo: het denken over het ZIJN gaat nergens over, en dus ook de betreffende filosofie niet.

Helemaal mee eens. In vroegere eeuwen is er maar al te vaak een eigen ontologie in het leven geroepen, die de basis is gaan vormen voor spectaculaire denksystemen. Hypothetische constructies die, in mijn ogen, geen noodzakelijke relatie hebben met de werkelijkheid. Neem bijvoorbeeld wat uitspraken van Heidegger: “Het Niets zelf niets” , “Waar moeten we het Niets zoeken?” of “Het Niets is oorspronkelijker dan het Niet en de negatie”.

Wellicht dat Heidegger sommige filosofen heeft geinspireerd of om historische redenen relevant is, maar op zichzelf genomen komt deze filosofie mij (met de kennis van nu) over als inhoudsloos, speculatief gewauwel.

Noem mij eens één ding dat werkelijk is; dus zich werkelijk afscheid van hetgeen het niet is.

Is dit geen onjuiste tegenstelling? Waarom hangt het ‘zijn’ van iets af van zijn negatie? Als men dit ziet als criterium voor het ‘zijn’ geraakt men verder van het antwoord verwijderd dan voorheen.

Volgens mij is het meer zinvol om een ‘ding’ te contrasteren met zijn omgeving. Een ‘ding’ als een oorzaak of gevolg in een causale keten van ‘dingen’ en ‘processen’.

Een tennisbal is zo een uitkomst van een productieproces, niet het tegendeel van een niet-tennisbal.

Een mens is zo het resultaat van nature en nurture, niet de negatie van een niet-mens.

[daddycool]

Volgens mij is het meer zinvol om een ‘ding’ te contrasteren met zijn omgeving. Een ‘ding’ als een oorzaak of gevolg in een causale keten van ‘dingen’ en ‘processen’.

Een tennisbal is zo een uitkomst van een productieproces, niet het tegendeel van een niet-tennisbal.

Een mens is zo het resultaat van nature en nurture, niet de negatie van een niet-mens.

Als je het ding wil contrasteren met zijn omgeving doe je hetzelfde als contrasteren met niet het ding. In je voorbeeld betrek je er alleen een tijdsaspect bij. Alles wordt m.i. onderscheiden van de negatie in ruimte of tijd. Daarmee is existentie een soort van duaal systeem. Als iets niet eindig is in ruimte of tijd dan is het niet waar te nemen. Alles wat wij waarnemen is eindig in ruimte of tijd, en daarmee bestaat onze volledige wereld uit dingen die contrasteren met hun niet-ding.

Ons ik-besef is onze beslissing ons los te zien van onze omgeving, alhoewel beslissing hier een ongelukkig woord is.

[ferry]

Heb ik het goed dat de existentiefilosofie (die van Fichte, Schelling, Hegel, Heidegger, Sartre, Jaspers ea) gaat over het ZIJNDE? Dus neerkomt op het nadenken over het fenomeen ZIJN?

Dan ben ik de mening toegedaan dat dat filosoferen nergens over gaat.

Nadenken doe je altijd over IETS. Bijvoorbeeld over DE MENSHEID, over OORLOG, over RELIGIE, over DEPRESSIVITEIT.

Kortom, nadenken gaat over dingen of over eigenschappen of toestanden van dingen.

maar is het ZIJN dan soms geen toestand van een ding?

Nee. het ZIJN is inherent aan het ding, omdat het niet kan NIET-ZIJN. Immers, als het ding zou niet-zijn, zouden wij er niet over kunnen denken.

Ergo: het denken over het ZIJN gaat nergens over, en dus ook de betreffende filosofie niet.

Waarom zou je niet kunnen denken over dingen die NIET-ZIJN? Iets hoeft niet te zijn om over te kunnen denken.

[Jeroen Bouterse]

het ZIJN is inherent aan het ding, omdat het niet kan NIET-ZIJN. Immers, als het ding zou niet-zijn, zouden wij er niet over kunnen denken.

Ironisch genoeg is het denken over het Zijn zo'n beetje begonnen toen Parmenides riep dat het niet-zijnde niet is en denken alleen over het zijnde gaat. Ik denk niet dat je het filosoferen over het zijn kunt opheffen door dat te herhalen.

Ik ben het met ferry eens; waarom zou je niet kunnen denken over iets wat niet is? Of 'is' iets er al als je erover denkt? Maar een eenhoorn als product van het denken is toch wat anders dan een 'echte' eenhoorn; het gedachte en het zelfstandig bestaande hebben niet dezelfde ontologische status. Zijn er dan verschillende wijzen van Zijn? Hmm.

Nuchterheid lijkt me prima, en aan onbegrijpelijk esoterisch gewauwel over de Aard van het Zijn heeft geen mens iets, maar doen alsof er hier niets is om over na te denken lijkt me niet verstandig. Je uitspraken over ZIJN zoals je ze nu geformuleerd hebt, kloppen niet; en als je ze nuanceert en complexer maakt, moet je eigenlijk al impliciet toegeven dat er kennelijk niet voor niets over gefilosofeerd wordt.

[ferry]

Ik ben het met ferry eens; waarom zou je niet kunnen denken over iets wat niet is? Of 'is' iets er al als je erover denkt? Maar een eenhoorn als product van het denken is toch wat anders dan een 'echte' eenhoorn; het gedachte en het zelfstandig bestaande hebben niet dezelfde ontologische status. Zijn er dan verschillende wijzen van Zijn? Hmm.

Zoek het nog dichter bij huis. Parmenides is behoorlijk NIET-ZIJND en toch kun je het er over hebben.

[yopi]

Heb ik het goed dat de existentiefilosofie (die van Fichte, Schelling, Hegel, Heidegger, Sartre, Jaspers ea) gaat over het ZIJNDE? Dus neerkomt op het nadenken over het fenomeen ZIJN?

Fichte, Schelling en Hegel zou ik niet rekenen tot de existentiefilosofen. De anderen wel.

Heidegger heeft alle filosofen vanaf de grieken tot aan hem verweten dat ze het alleen maar over zijnden gehad hebben in plaats van over zijn. Zijnsvergetelheid noemde hij dat. Hij wilde het weer opnieuw over het zijn hebben (het werkwoord, niet het zelfstandig naamwoord).

Om dit te kunnen doen maakte hij allereerst een onderscheid tussen twee vormen van zijn nl:

* het zijn dat zonder meer is, 1 met zichzelf, onbewust: de dingen zou je hierbij kunnen denken.

* het er-zijn, dat wat bij de dingen is: de mensen zou je hierbij kunnen denken.

Dit is nog maar een beginnetje wat je allemaal over zijn kunt zeggen.

Het er-zijn lijkt nog het meeste op waar andere existentiefilosofen het over hebben. Heigegger is eigenlijk anders. Hij heeft het over zijn, andere existentiefilosofen hebben het over de existentie (het er-zijn dus min of meer).

Allerlei kenmerken zijn op te noemen over zijn, zijnden, er-zijn, existentie als zodanig. Dus wel degelijk onderwerp van denken en filosofie.

Is dit wat?

[jdr]

Is dit geen onjuiste tegenstelling? Waarom hangt het ‘zijn’ van iets af van zijn negatie?

Wanneer zijn niet van zijn negatie af zou hangen zou 'zijn' per definitie grenzeloos zijn.

Dat lijkt mij de enige juiste weergave van het begrip.

Om toch 'zijn' op 'dingen' binnen dit grenzeloze zijn te plakken dienen wij dus grenzen aan te brengen binnen een grenzeloze werkelijkheid; aan het zijn van een ding gaat dus denken vooraf; het is altijd een gedacht zijn, niet een werkelijk zijn..

Volgens mij is het meer zinvol om een ‘ding’ te contrasteren met zijn omgeving. Een ‘ding’ als een oorzaak of gevolg in een causale keten van ‘dingen’ en ‘processen’.

Laten we dit criterium dan eens onder de loep nemen;

We nemen het evolutionareproces en de organisme veroorzakende organismen.

Op welk punt werd het eerste organisme veroorzaakt dat de ontologische status van 'mens' droeg?

Door welk organisme werd deze dan veroorzaakt?

In welke zin lag er een dusdanig contrast in deze ontologische status dat de één een ander soort organisme was dan het andere?

Als men dit ziet als criterium voor het ‘zijn’ geraakt men verder van het antwoord verwijderd dan voorheen.

Nee hoor; mijn stelling is dat er geen eerste mens was omdat het 'zijn' van de mens niets meer is dan een gedachte catagorie waarin geen werkelijke grens in valt aan te brengen en jij zit straks een uur na te denken over wat het verschil in ontologische status tussen de eerste mens en zijn laatste voorganger was.

[franco]

Waarom zou je niet kunnen denken over dingen die NIET-ZIJN? Iets hoeft niet te zijn om over te kunnen denken.

Voorbeeld graag.

[franco]

Fichte, Schelling en Hegel zou ik niet rekenen tot de existentiefilosofen. De anderen wel.

Heidegger heeft alle filosofen vanaf de grieken tot aan hem verweten dat ze het alleen maar over zijnden gehad hebben in plaats van over zijn. Zijnsvergetelheid noemde hij dat. Hij wilde het weer opnieuw over het zijn hebben (het werkwoord, niet het zelfstandig naamwoord).

Om dit te kunnen doen maakte hij allereerst een onderscheid tussen twee vormen van zijn nl:

* het zijn dat zonder meer is, 1 met zichzelf, onbewust: de dingen zou je hierbij kunnen denken.

* het er-zijn, dat wat bij de dingen is: de mensen zou je hierbij kunnen denken.

Dit is nog maar een beginnetje wat je allemaal over zijn kunt zeggen.

Het er-zijn lijkt nog het meeste op waar andere existentiefilosofen het over hebben. Heigegger is eigenlijk anders. Hij heeft het over zijn, andere existentiefilosofen hebben het over de existentie (het er-zijn dus min of meer).

Allerlei kenmerken zijn op te noemen over zijn, zijnden, er-zijn, existentie als zodanig. Dus wel degelijk onderwerp van denken en filosofie.

pi.gif Is dit wat?

Nou, en of! Je hebt me weer leuk aan het denken gezet hiermee!

[Jeroen Bouterse]

Voorbeeld graag.

Ik heb de eenhoorn genoemd; ferry heeft Parmenides genoemd. We hadden ook een paarse olifant, het vliegende spaghettimonster of de map met zoekgeraakte stukken kunnen noemen.

[zpidermen]

Ik heb de eenhoorn genoemd; ferry heeft Parmenides genoemd. We hadden ook een paarse olifant, het vliegende spaghettimonster of de map met zoekgeraakte stukken kunnen noemen.

Dit klopt niet: op het moment dat je over een paarse olifant gaat nadenken, bestaat de paarse olifant. In gedachte weliswaar, maar je zou em ook kunnen tekenen; in dat laatste geval bestaat de paarse olifant op papier. Maw je kunt niet nadenken over niet-zijnde dingen, want op het moment dat je daarover wil gaan nadenken, transformeert het niet-zijnde in het zijnde.

[Assassinator]

Uiteraard, maar vergeet niet dat het ene "zijn" niet het andere is. Het klopt dat als je over iets gaat nadenken dat het dan bestaat, maar het bestaat dan alleen in je hoofd: als concept, een gedachtegang. Dat zegt niks over het bestaan buiten je hoofd.

[ferry]

Dat zegt niks over het bestaan buiten je hoofd.

Jammer genoeg niet, want anders zou ik nog wel wat dingen laten zijn door er aan te denken!

pi.gif