Gij ipv jij

door **Johan2** » vr 30 jun 2006, 18:11

Er lopen twee discussies door elkaar; a) Het gebruik van gij in het middelnederlands en b) het gebruik van gij in hedendaagse dialecten.

door **Mathiz** » vr 30 jun 2006, 14:57

die regel is volgens mij anders per dialect want bij ons is het nooit "gij wildet" bij ons is het altijd "Gij wou" Sterkernog ik weet pas sinds dit jaar de rest van nederland "jij wilde" zegt terwijl dat naar mijn horen geen nederlands is. maar dat komt omdat ik "wou" gewend ben. en dan nog iets bijvoorbeeld "gij mag" (v.t. Gij mocht) is bij ons altijd "gij meut" en "Gij aat" komt bij ons ook nooit voor daar word dan vaak de "Gij" juist veranderd in "Ge" Dus: "Ge at"

dus ik heb zo men twijfels over die regels of ze wel overal gelden en of ze wel kloppen.

door **Stephaan** » vr 30 jun 2006, 00:02

ZonnTroLL ik meen me te herinneren uit mijn jeugdjaren toen ik in O-vl woonde dat men(in het dialekt ) zei : riepte gij da, zegde gij da, of edde gij da gezeid, kwaamde gij

Maar dat was ook in de tijd dat de stoellekeszetsterergge((egge = vrouw die in de kerk de stoeltjes netjes op hun plaats zette) 25 centiemen of zelfs ne kluit( 10centimen van een overleden Belgische frank) kwam ophalen voor het gebruik van je stoel in de kerk.

In die tijd kwam een achterwaarsteregge (wroedvrouw)ook nog helpen om kindjes op de wereld te brengen.

door **ZonnTroLL** » do 29 jun 2006, 22:57

gij skatetet???

gij mochtt???

gij werktet???

Ja, man. Niemand spreekt toch zo. Wat is dat dan voor een regel?

Lijkt meer op oud-nederlands dan op vlaams.

"Gij riept".. Ja, dat gaat nog.

"Gij aat, gij kwaam, gij wildet, gij hoordet".. Nog nòòit van gehoord (alleen mss in één of ander dialect)!.

en als ge daar nog een 'het' achter plaatst, dan wordt dat: gij beskatetet 't , gij bewerktet't, gij mochtt't,...

Bij inversie kan ik mij vreemdgenoeg beter bij die regel vinden. Ik zeg: riept(e) gij, hebde/had(de) gij, kwamt/kwamde gij,... Maar nog steeds geen 'wildet gij','kwaam gij' of 'aat gij'

Toch vreemd... Hmmm

door **albert davinci** » do 29 jun 2006, 00:29

Stephaan schreef:@ albert davinci : Ikzelf geloof wel heel sterk in distanciëring en pecking order. Er zijn vele modellen. Het Duitse model dat in deze topic reeds besproken werd; het Franse model waar het de voornaam is van boven naar onder of tussen gelijken maar monsieur van onderdaan naar chef. Het schijnt me moeilijk de gevoelswaarde van al die modellen te begrijpen zonder tot de groep te behoren waar ze gebruikt worden.

Met mijn opmerking wil ik helemaal niet beoordelend spreken over je eigen benadering. ik wil alleen mijn eigen visie duidelijk maken zonder dat ik met zekerheid kan weten hoe die in elk individueel geval gepercipiëerd wordt.

Ik geloof helemaal niet in distanciëring en pecking order. Ik geloof dat je in het algemeen meer resultaat kan verkrijgen wanneer je goed samenwerkt en ik geloof dat wanneer er die distanciëring en pecking order is dat je dan nooit tot een optimale samenwerking kan komen.

Ik ben ook niet blind voor de uitzonderingen die er zijn. Als je dat in het leger niet zou hebben dan zou het leger niet marcheren omdat alle individuen in zo'n grote organisatie onder zeer grote tijdsdruk moeten handelen en het dan essentieel is dat iedereen op dezelfde golflengte zit en dus de 'mindere' de bevelen volgt van de 'meerdere'. In een normale organisatie staan er gelukkig geen levens op het spel doordat mensen wat tijd moeten investeren in communicatie en afstemming.

door **albert davinci** » do 29 jun 2006, 00:24

Stephaan schreef:Door al de discussies over jij, u, gij , tu, toi, vous, you en Sir wil ik zelf nog vertellen dat ik een 15-tal jaren geleden een very British chef had die me belerend en enigszins verwijtend zei dat ik een onaangename afstand scheen te willen scheppen door hem steeds met Sir aan te spreken (zonder verdere naam of voornaam erbij). Ik vond het anderzijds doodnormaal en zelfs gewenst, dat hij me wel met alleen mijn voornaam aansprak en zou het raar gevonden hebben als hij me Mister Voornaam of mister Familienaam had genoemd of over mij op die manier had gesproken.

Zover voor de anekdote. Ik heb echter ook nog een vraag over het onderscheid tussen je en jij. Voor een Vlaming die tracht konsekwent over te schakelen van gij naar je of jij is het niet zo gemakkelijk het verschil in gevoelswaarde te kennen tussen die laatste twee woorden. A priori is een Vlaming geneigd jij te zeggen vanwege die ij klank zoals in gij. Ondertussen heb ik wel geleerd dat er een verschil is, zelfs in betekenis, tussen : "je mag dat niet zeggen" en "jij mag dat niet zeggen" maar tusssen "denk je dat en "denk jij dat" is het verschil al gevoeliger. Het verschil ligt in sommige zinnen niet alleen maar in klemtoon! "Jij" komt soms veel brutaler over dan "je". Kan iemand de regels daaromtrent misschien uitleggen?

Dat vind ik dan toch wel prettig van de Engelsen. Wie weet ga ik er nog eens wonen

Blijkbaar is dit nogal cultureel bepaald maar dat wisten we al.

Ik ben alleszins geen taalkundige maar zal toch proberen te antwoorden als Nederlander. Je wilt naar ik begrijp vooral het verschil in gevoelswaarde weten. Ik zou zo zeggen dat je iets minder direct is en iets algemener en dat jij echt de nadruk legt op de andere persoon en veel directer en confronterender is. Ik zou zo denken dat je bij vreemden beter wat voorzichtig bent met het gebruik van jij omdat het verkeerd zou kunnen vallen bij misinterpretatie wat sneller gebeurd wanneer je elkaar niet goed kent.

Ik zoek de psychologische verklaring voor het verschil in gevoelswaarde tussen je en jij in het feit dat het uitspreken van jij langer duurt.

Maar nogmaals, ik ben geen taalkundige. Ik zeg maar hoe ik het ervaar.

door **Johan2** » wo 28 jun 2006, 23:48

Ondertussen heb ik wel geleerd dat er een verschil is, zelfs in betekenis, tussen : "je mag dat niet zeggen" en "jij mag dat niet zeggen" maar tusssen "denk je dat en "denk jij dat" is het verschil al gevoeliger. Het verschil ligt in sommige zinnen niet alleen maar in klemtoon! "Jij" komt soms veel brutaler over dan "je". Kan iemand de regels daaromtrent misschien uitleggen?

Dit kan ik zo bedenken:

1) Je en jij zijn, in Holland (het westen dus) tenminste, volstrekt gelijkwaaridg als minder formele aanspreekvorm van u ("Waar ga jij/je naar toe").

2) Daarnaast is jij de beklemtoonde vorm van je ("Zag jij dat, of je buurman"). Als je wilt voorkomen dat men denkt dat de klemtoon op de aangesprokene ligt is het beter jij te vermijden ("Zag je dat" t.o. "Zag jij dat).

3) Bovendien kan alleen je in algemene, niet persoonsgebonden vorm worden gebruikt, vergelijkbaar met men t.o. u in het meervoud (Als je ziek bent, moet je thuis blijven).

Daarnaast natuurlijk regels als:

4) Alleen je is ook bezittelijk vnw. (je buurman),

maar dat is meer Van Dale werk.

door **Stephaan** » wo 28 jun 2006, 22:14

@ albert davinci : Ikzelf geloof wel heel sterk in distanciëring en pecking order. Er zijn vele modellen. Het Duitse model dat in deze topic reeds besproken werd; het Franse model waar het de voornaam is van boven naar onder of tussen gelijken maar monsieur van onderdaan naar chef. Het schijnt me moeilijk de gevoelswaarde van al die modellen te begrijpen zonder tot de groep te behoren waar ze gebruikt worden.

Met mijn opmerking wil ik helemaal niet beoordelend spreken over je eigen benadering. ik wil alleen mijn eigen visie duidelijk maken zonder dat ik met zekerheid kan weten hoe die in elk individueel geval gepercipiëerd wordt.

door **Stephaan** » wo 28 jun 2006, 21:52

Door al de discussies over jij, u, gij , tu, toi, vous, you en Sir wil ik zelf nog vertellen dat ik een 15-tal jaren geleden een very British chef had die me belerend en enigszins verwijtend zei dat ik een onaangename afstand scheen te willen scheppen door hem steeds met Sir aan te spreken (zonder verdere naam of voornaam erbij). Ik vond het anderzijds doodnormaal en zelfs gewenst, dat hij me wel met alleen mijn voornaam aansprak en zou het raar gevonden hebben als hij me Mister Voornaam of mister Familienaam had genoemd of over mij op die manier had gesproken.

Zover voor de anekdote. Ik heb echter ook nog een vraag over het onderscheid tussen je en jij. Voor een Vlaming die tracht konsekwent over te schakelen van gij naar je of jij is het niet zo gemakkelijk het verschil in gevoelswaarde te kennen tussen die laatste twee woorden. A priori is een Vlaming geneigd jij te zeggen vanwege die ij klank zoals in gij. Ondertussen heb ik wel geleerd dat er een verschil is, zelfs in betekenis, tussen : "je mag dat niet zeggen" en "jij mag dat niet zeggen" maar tusssen "denk je dat en "denk jij dat" is het verschil al gevoeliger. Het verschil ligt in sommige zinnen niet alleen maar in klemtoon! "Jij" komt soms veel brutaler over dan "je". Kan iemand de regels daaromtrent misschien uitleggen?

door **Jan van de Velde** » wo 28 jun 2006, 21:50

Hah. Ik had het dus weer eens mis.

Voorlopig het "gij" gebruik maar mijden........

door **Johan2** » wo 28 jun 2006, 21:44

Jan van de Velde schreef:Behalve ZonnTroll die er in Belgie nog nooit van gehoord had, ik in Nederland ook niet (al woon ik dan vlak bij de grens)
Melancholy schreef:Trouwens, in de verledentijd, wanneer 'gij' onderwerp is, mag er een T bij het vervoegde werkwoord:

Gij hadt

Gij werkt

Gij hieldt

Ik denk dat Melancholy in de war is met uitzonderlijke vervoegingen van enkele zwakke werkwoorden als gij zult i.t.t. jij zal en gij moogt i.t.t. jij mag en zo.....

Ik weet niet precies hoe ik dit moet noemen.

Toch is het zo (behalve dan dat er werktet had moeten staan). Dacht ook eerst hè? maar kijk maar hier

De regel is: in de tegenwoordige tijd wordt gij vervoegd als u, maar in de verleden tijd krijgt gij een extra t. Deze regel geldt voor alle werkwoorden. Voorbeelden: gij hadt, gij werdt, gij riept. Bij werkwoorden als eten en komen krijgt gij in de verleden tijd de lange klinker van de meervoudsvorm: gij aat, gij kwaamt. Bij zwakke werkwoorden krijgt gij die extra t in de verleden tijd ook: gij wildet, gij hoordet.

De t in gij hadt is dus geen uitzondering, maar het resultaat van een regelmatige vervoeging. De reden dat hadt ons vreemd voorkomt ligt in het feit dat we hier met een verouderde werkwoordsvorm te maken hebben.

door **Jan van de Velde** » wo 28 jun 2006, 20:43

Behalve ZonnTroll die er in Belgie nog nooit van gehoord had, ik in Nederland ook niet (al woon ik dan vlak bij de grens)

Melancholy schreef:Trouwens, in de verledentijd, wanneer 'gij' onderwerp is, mag er een T bij het vervoegde werkwoord:

Gij hadt

Gij werkt

Gij hieldt

Ik denk dat Melancholy in de war is met uitzonderlijke vervoegingen van enkele zwakke werkwoorden als gij zult i.t.t. jij zal en gij moogt i.t.t. jij mag en zo.....

Ik weet niet precies hoe ik dit moet noemen.

door **ZonnTroLL** » wo 28 jun 2006, 20:31

Melancholy schreef:Trouwens, in de verledentijd, wanneer 'gij' onderwerp is, mag er een T bij het vervoegde werkwoord:

Gij hadt

Gij werkt

Gij hieldt

Hé? Toch niet in België hoor.

Gij gingt

Gij mochtt

Nog nooit gehoord...

door **albert davinci** » di 27 jun 2006, 17:10

OK, nu is het duidelijk voor mij.

Wel als er alleen u gebruikt wordt dan is u in feite toch jij geworden.

Immers u/jij dient om onderscheid te maken in hiërarchie, als er maar één vorm is dan is het per definitie jij zou ik zeggen.

Ik vind persoonlijk niet dat de historische achtergrond er veel toe doet in dit verband. Desalniettemin vind ik het interessant om dit te weten.

door **Jan van de Velde** » di 27 jun 2006, 16:46

In het Engels gebruiken ze geen u-vorm, daar zijn we het toch over eens?

Integendeel, in Engeland spreken ze elkaar allemaal met "u" aan. De familiaire vormen "thou thee thy thine" zijn helemaal uit het spraakgebruik verdwenen....

ye = middle English

you= Early Modern English

zie nogmaals:

http://en.wikipedia.org/wiki/T-V_distinction

Daar staat het tabelletje wat duidelijker weergegeven

Gij ipv jij

Plaats een reactie

Weergave uitklappen Voorafgaande berichten: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Re: Gij ipv jij

Contact

Community