Forumregels
(Middelbare) school-achtige vragen naar het forum "Huiswerk en Practica" a.u.b.
Zie eerst de Huiswerkbijsluiter

Plaats een reactie

Je mail wordt niet openbaar getoond. Het wordt enkel gebruik voor contact of notificatie vanuit het beheer.

🗨️ Wat vind jij? Stel direct je vraag of geef je mening – zonder registratie. Je reactie zet het topic weer bovenaan bij 'Laatste posts' en trekt snel nieuwe reacties aan🔥. Mocht je als vaste bezoeker willen reageren, dan kun je je ook registreren.

Bevestig dat je geen robot bent door de volgende vragen te beantwoorden.

Noor heeft 10 knikkers. Ze verliest er 4 in het gras. Hoeveel heeft ze er nog?

Antwoord: (vul een getal in)

Er zitten 5 vogels op een hek. Twee vliegen weg. Hoeveel blijven er zitten?

Antwoord: (vul een getal in)

Weergave uitklappen Voorafgaande berichten: Mens(elijk)heid

Re: Mens(elijk)heid

door E.Desart » wo 20 jul 2011, 11:11

In zover nog nuttig,

Sedert een aantal maanden valt het mij bewust en overduidelijk op dat de Vlaamse televisie inderdaad terug afstand genomen heeft van de uitdrukking "misdaden tegen de menselijkheid" en terug, niet toevallig maar systematisch, de uitdrukking "misdaden tegen de mensheid" gebruikt.

;) Ik ben best bereid te geloven dat het het éénmansgevechtje van jacques hier (mee? of hoofdzakelijk?) aan de basis ligt.

;) Vind ik wel knap ....

 

Re: Mens(elijk)heid

door E.Desart » wo 14 okt 2009, 15:54

Volgens onderstaand bericht zal de VRT vanaf vandaag opnieuw ‘misdaden tegen de mensheid’ zeggen conform de betekenis in de officiële talen, het Belgische strafwetboek en het gebruik bij het Internationale Strafhof ........
Jacques,

Vind ik echt knap gedaan van jou en voel ik inderdaad aan als een herstel.

Re: Mens(elijk)heid

door jacquesvd » wo 14 okt 2009, 13:47

Volgens onderstaand bericht zal de VRT vanaf vandaag opnieuw ‘misdaden tegen de mensheid’ zeggen conform de betekenis in de officiële talen, het Belgische strafwetboek en het gebruik bij het Internationale Strafhof zelf zoals moge blijken uit bijgevoegde link die illustreert dat alle officiële Nederlandse vertalingen ‘tegen de mensheid’ zeggen. http://www.dutchbat3.nl/index.php?option=c...01&Itemid=2 (Ctrl+ klikken)

Wat is trouwens nog de relevantie van de historische juridische Nederlandse term (een verkeerde vertaling) als alle processen over ‘misdaden tegen de mensheid’ uitsluitend voor het Internationale Strafhof in het Engels of het Frans gepleit worden en Nederlandse vertalingen, voor zover ze nodig zijn, dan wel bij de internationaal gangbare betekenis ‘tegen de mensheid’ blijven?

Ook de taalunie die haar advies al een eerste keer aangepast had en haar afkeuring van ‘tegen de mensheid’ teruggenomen, zal nu in het licht van de vaststelling dat het Internationale Strafhof zelf het inderdaad bij ‘tegen de mensheid’ houdt haar advies opnieuw bekijken.

________________________________________

Van: ***

Verzonden: woensdag 14 oktober 2009 8:32

Aan: Jacques Van Damme

Onderwerp: RE: Misdaden tegen de mensheid

Geachte heer Van Damme,



Ik heb vandaag een bericht naar alle nieuwsredacties gestuurd dat we het over mensheid hebben.



Met vriendelijke groeten,



***



________________________________________________________________________________

_______________________

*** - Taaladviseur - VRT -

Re: Mens(elijk)heid

door Stanneke » vr 29 mei 2009, 11:17

Bij vertaling geldt dat je geen losse woorden moet vertalen maar betekenisvolle eenheden. Ik constateer dat de discussie hier lijkt te gaan over het feit dat "misdaden tegen de mens(elijk)heid" volgens u niet voldoende een betekenisvolle eenheid is om in zijn geheel te vertalen. Jacquesvd en u pleiten voor een vertaling waarin de afzonderlijke woorden worden vertaald overeenkomstig de betekenis die ze aan het hele begrip bijdragen. Dat is een valide argumentatie, maar hij hoeft niet doorslaggevend te zijn. Het tegenovergestelde standpunt is dat 'misdaden tegen de menselijkheid' inmiddels (blijkbaar in België vooral in de laatste 10 jaar) zo'n vaste verbinding is geworden dat de Nederlandstalige taalgebruiker die combinatie als een eenheid ervaart, en ook interpreteert. De door u veronderstelde verwarring, die zijn oorsprong vindt in de huidige betekenissen van de woorden 'mensheid' en 'menselijkheid,' treedt dan niet op.
Als je 'eine Gänsehaut bekommen' vertaalt met 'kippenvel krijgen' heb je twee betekenisvolle eenheden die mekaar volledig dekken ook al is een kip geen gans omdat iedereen spontaan hetzelfde beeld voor ogen krijgt dat hier wordt uitgedrukt. Dit is niet zo met 'tegen de menselijkheid' en 'tegen de mensheid' omdat men onder 'menselijkheid' en 'mensheid' spontaan twee verschillende begrippen verstaat, waarbij men bij 'tegen de menselijkheid' even goed of zelfs eerder denkt aan bv. pedofiele lustmoordenaars als Dutroux en niet aan de allerzwaarst denkbare misdaden, nl. zulke tegen de mensheid voor dewelke met het tribunaal van Nürnberg een speciaal rechtsbegrip 'misdaad tegen de mensheid' annex Gerechtshof werd gecreëerd.

Het ergerlijkste is daarbij dat de VRT een bestaande, perfect aan het Nederlandse taaleigen beantwoordende uitdrukking die decennia lang de enige of toch ten minste zeer dominante was in Vlaanderen wil vervangen zien door een minder accurate door de taalunie aanbevolene met een motivatie, die pertinent fout is (zij pretenderen het internationaal gangbare te willen volgen!) en dat de taalunie zelf het zelfs presteert deze correcte bestaande uitdrukking af te keuren ondermeer met de mededeling dat dergelijke misdaden nooit tegen de hele mensheid tegelijk worden gepleegd, wat nog al wiedes is maar verder kant noch wal raakt want zoals iemand al opmerkte: bij smaad aan de politie zijn ook nooit alle poltieagenten tegelijk beledigd geweest.

Dit is de wereld op zijn kop! Als er dan toch een instituut bestaat dat 'goed Nederlands' wil bevorderen zou het misschien wel 'tegen de menselijkheid' kunnen tolereren omdat het al zo lang in Nederland bestaat maar zeker de correcte en bovendien internationaal gangbare uitdrukking 'tegen de mensheid' moeten aanbevelen in algemeen taalgebruik.

Soms kan men een betekenisvolle eenheid als 'tout ce beau monde' niet exact weergeven en moet men iets benaderends bedenken, maar in dit geval bestond de perfect corresponderende Nederlandse betekenisvolle eenheid en wil men ze vervangen zien. Begrijpe wie kan.

Wat vertaalkunde betreft mag men toch stellen dat bij het vertalen met betekenisvolle eenheden men nog altijd de hoogst mogelijke tektstgetrouwheid moet betrachten. 'Tegen de mensheid' beantwoordt hier perfect aan en dient mijns inziens hoedanook de voorkeur te genieten, zo het 'tegen de menselijkheid' al niet zou moeten vervangen door een omkering van de nu al jaren op de VRT lopende campagne.

Re: Mens(elijk)heid

door jacquesvd » do 28 mei 2009, 08:16

Bij vertaling geldt dat je geen losse woorden moet vertalen maar betekenisvolle eenheden. Ik constateer dat de discussie hier lijkt te gaan over het feit dat "misdaden tegen de mens(elijk)heid" volgens u niet voldoende een betekenisvolle eenheid is om in zijn geheel te vertalen. Jacquesvd en u pleiten voor een vertaling waarin de afzonderlijke woorden worden vertaald overeenkomstig de betekenis die ze aan het hele begrip bijdragen. Dat is een valide argumentatie, maar hij hoeft niet doorslaggevend te zijn. Het tegenovergestelde standpunt is dat 'misdaden tegen de menselijkheid' inmiddels (blijkbaar in België vooral in de laatste 10 jaar) zo'n vaste verbinding is geworden dat de Nederlandstalige taalgebruiker die combinatie als een eenheid ervaart, en ook interpreteert. De door u veronderstelde verwarring, die zijn oorsprong vindt in de huidige betekenissen van de woorden 'mensheid' en 'menselijkheid,' treedt dan niet op.
Akkoord dat het bij vertalingen niet om losse woorden maar betekenisvolle eenheden moet gaan. Maar is dit hier wel het geval? Nagenoeg iedereen verstaat onder ‘menselijkheid’ wat nu in Van Dale staat en dat is niet wat het officiële rechtsbegrip dekt: daarin wordt wel degelijk gezegd dat het om misdaden gaat die zo zwaar zijn dat zij de mensheid in haar geheel schaden. Bij ‘menselijkheid’ denkt men aan het schenden van de menselijke waardigheid, wat reeds het geval is bij zware individuele misdaden maar daarom niet tot vervolging door het Internationale Strafhof leidt omdat dat Gerechtshof zich uitsluitend bezighoudt met misdaden zoals oorspronkelijk bepaald door het militaire tribunaal van Nürnberg en die boven 'gewone onmenselijke misdaden' uitstijgen doordat zij beschouwd worden de mensheid in haar geheel schade toe te brengen.

Aan de oorsprong van dit rechtsbegrip ligt dus duidelijk de wil een onderscheid te maken tussen “gewone misdaden tegen de menselijkheid” en misdaden van het kaliber Holocaust die ter onderscheiding “misdaden tegen de mensheid” als etiket meekrijgen. Dit blijkt overduidelijk uit de Engelse tekst van het Rome Statuut die ik eerder aangehaald heb.

Bij gebruik van 'tegen de menselijkheid' gaat dat onderscheid in de benoeming van het soort misdaden waarover het gaat verloren en welke goede reden kan men dan bedenken om zoals de taalunie doet 'tegen de mensheid' af te keuren?

Dat 'tegen de menselijkheid' de laatste jaren aan een opmars in Vlaanderen bezig was, ligt toch wel aan de pers en de scholen, maar wordt misschien nu een halte toegeroepen door de beslissing van bvb. Knack om opnieuw 'tegen de mensheid' te gaan schrijven.

Voor de geïnformeerde lezer of toehoorder maakt het misschien niet zo veel uit, maar dat hierbij het onderscheid tussen beide uitdrukkingen verloren dreigt te gaan voor de gemiddelde lezer/toehoorder is geen goede zaak te meer daar ondanks de door u geciteerde en daadwerkelijke opmars van 'tegen de menselijkheid' de betrachte eenheid er niet zal komen zo lang vele 'expert-gebruikers' zoals het Belgische Strafwetboek, het Internationale Strafhof zelf, het Europese Parlement in zijn officiële vertalingen, etc. de juiste vertaling in officiële stukken blijven hanteren. Trouwens, verschillende Nederlandse persorganen gebruikten vorige augustus bij de aanhouding van Karadzic beide termen door mekaar: in hun inleidende tekst 'tegen de menselijkheid' en bij het citeren 'tegen de mensheid'

U mag ook niet over het hoofd zien dat in meertalige landen zoals België en Zuid-Afrika bij de vertaling uit uitgerekend de twee officiële talen Frans en Engels de wil bestaat de betekenisinhoud uit die talen te behouden. Daarom in het Zuid-Afrikaans 'teen die mensdom' en in het Belgische Strafwetboek 'tegen de mensheid'.

Het bovenstaande illustreert naar mijn gevoel voldoende dat er ten minste door een deel van de bevolking en zoals bij het onderzoek door taalpost gebleken, het meest taalgevoelige, een betekenisverschil wordt aangevoeld waaruit toch moet volgen dat wat u 'de betekenisvolle eenheid' noemt bij 'tegen de menselijkheid' niet goed genoeg overeenstemt met de betekenis in de officiële talen.

Het zich aansluiten bij het internationaal gangbare schept eenheid van begrip en herstelt een onderscheid dat niet onbelangrijk is. Zoals U eerder opmerkte, gebeuren taalverschuivingen initieel zeer langzaam om vanaf een bepaald moment te accelereren. Dat is precies wat in Vlaanderen gebeurd is en weshalve dit onderwerp recent onder de aandacht van een aantal mensen gekomen is, die voorheen niet eens opgemerkt hadden dat er een verandering aan het gebeuren was.

Re: Mens(elijk)heid

door taalprof » wo 27 mei 2009, 12:18

Jacquesvd heeft gelijk (...) infofiche over ‘tegen de mensheid spreekt’.


Bij vertaling geldt dat je geen losse woorden moet vertalen maar betekenisvolle eenheden. Ik constateer dat de discussie hier lijkt te gaan over het feit dat "misdaden tegen de mens(elijk)heid" volgens u niet voldoende een betekenisvolle eenheid is om in zijn geheel te vertalen. Jacquesvd en u pleiten voor een vertaling waarin de afzonderlijke woorden worden vertaald overeenkomstig de betekenis die ze aan het hele begrip bijdragen. Dat is een valide argumentatie, maar hij hoeft niet doorslaggevend te zijn. Het tegenovergestelde standpunt is dat 'misdaden tegen de menselijkheid' inmiddels (blijkbaar in België vooral in de laatste 10 jaar) zo'n vaste verbinding is geworden dat de Nederlandstalige taalgebruiker die combinatie als een eenheid ervaart, en ook interpreteert. De door u veronderstelde verwarring, die zijn oorsprong vindt in de huidige betekenissen van de woorden 'mensheid' en 'menselijkheid,' treedt dan niet op.

Re: Mens(elijk)heid

door Stanneke » ma 25 mei 2009, 12:36

Jacquesvd heeft gelijk: de correcte vertaling van ‘crimes against humanity’ is inderdaad ‘misdaden tegen de mensheid’ .



Officiële rechtsgeldige vonnissen worden door het Internationale Strafhof uitsluitend in het Engels of Frans geveld, alle andere talen zijn ‘slechts’ vertalingen.

Zoveel voor het juridische waar taalprof zich niet over uitspreekt maar ongeacht de discussie over hoeveel keer elk van beide uitdrukkingen op het Internet voorkomt dient men bij verslaggeving de begripsinhoud wel juist te vertalen en dat is ‘tegen de mensheid’. In modern Nederlands hebben ‘menselijkheid’ en ‘mensheid’ verschillende betekenissen. Op dit taalkundig aspect gaat taalprof niet verder in, behalve dat menselijkheid ooit wel eens mensdom betekend zou hebben, maar dat is nu niet langer het geval zodat nu eigenlijk alleen ‘tegen de mensheid’ kan, te meer daar dit rechtsbegrip voor eerst opduikt nadat de door taalprof aangehaalde oude betekenis van 'menselijkheid' al als archaisch gold.



Dit is trouwens ook de reden waarom het Internationale Strafhof zelf in zijn Nederlandse teksten en in weerwil van hetgeen de taalunie zegt (taalkundige en geen juridische doelstelling!) op zijn infofiche over ‘tegen de mensheid spreekt’.

Re: Mens(elijk)heid

door ypsilon » wo 20 mei 2009, 14:57

Kan bijna niet, ik ben de enige die mijn pc gebruikt dus er is geen reden om die in te stellen. Enfin, het doet er ook niet zo toe.

Re: Mens(elijk)heid

door Grytolle » wo 20 mei 2009, 14:46

adultfilter aan bij de een mss?

Re: Mens(elijk)heid

door ypsilon » di 19 mei 2009, 12:34

;) WTF? Je hebt volkomen gelijk, als ik de zoektermen van hier kopieer naar google krijg ik exact de resultaten die jij nu krijgt. Ik heb gisteren nochtans heel eenvoudig de zoektermen van het google-venster naar hier gekopieerd. Dat is wel een zeer grote schommeling op één dag.

@Jacquesvd: Ik heb je laatste vragen over quoten afgesplitst naar een nieuw topic, zodat we je verder kunnen helpen zonder dat het met deze discussie door mekaar gaat lopen.

Re: Mens(elijk)heid

door taalprof » di 19 mei 2009, 11:19

ypsilon schreef:Ah, ik vond zo meteen niks over de enquête, maar als het zo zit is het inderdaad ook geen betrouwbare maat voor spontaan taalgebruik. Maar dat is Google ook nog steeds niet. Kijk wat er gebeurt als je de zoektermen op deze manier ingeeft:
  • "misdaden tegen de menselijkheid" -"misdaden tegen de mensheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's uit België)

    Resultaten: ca. 1.820
  • "misdaden tegen de mensheid" -"misdaden tegen de menselijkheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's uit België)

    Resultaten: ca. 2.620
  • "misdaden tegen de menselijkheid" -"misdaden tegen de mensheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's in het Nederlands)

    Resultaten: ca. 7.100
  • "misdaden tegen de mensheid" -"misdaden tegen de menselijkheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's in het Nederlands)

    Resultaten: ca. 7.940
Door verwijzingen naar de krant De Standaard en naar de VRT te filteren, en dubbele resultaten uit de zoekterm te halen, krijgt "mensheid" nu een meerderheid, zij het minder uitgesproken.


Ik kan deze resultaten niet goed reproduceren. Als ik je eerste twee zoekopdrachten naar www.google.be kopieer, en ik beperk de resultaten tot pagina's uit België, dan krijg ik respectievelijk 16.700 en 778 pagina's. Nou weet ik dat die googletellingen flink kunnen fluctueren, maar hoe heb jij de jouwe precies verkregen?

Re: Mens(elijk)heid

door jacquesvd » di 19 mei 2009, 09:49

Dat laatste zie ik niet zo. De enquête is verstuurd naar abonnees van een nieuwsbrief voor mensen geïnteresseerd in taal. Dan heb je ook al een bias. Bovendien is er geen verplichte respons, dus krijg je een meerderheid van mensen met sterke opinies. Ten slotte zijn internetstemmingen notoir onbetrouwbaar, omdat er gelobbyed kan worden, omdat mensen meerdere keren kunnen stemmen, etc. Ik zeg niet dat dat in dit geval gebeurd is, maar de betrouwbaarheid van zo'n enquête lijkt me heel erg twijfelachtig. In de corpustaalkunde geldt juist dat dit soort onzuiverheden kunnen worden gefilterd door te kijken naar het spontane taalgebruik.
Toegegeven dat een enquête die zich steunt op specifiek geïnteresseerden vermoedelijk andere resultaten oplevert dan een bij alle taalgebruikers, betekent evenwel niet dat ze daarom minder waardevol zou zijn en betekent niet ipso facto dat het grotere aantal trefwoorden voor 'tegen de menselijkheid' op het Internet deze uitdrukking meteen tot de betere maakt.

U zegt zelf dat internettellingen onbetrouwbaar zijn en daarmee ben ik het volledig eens, te meer daar een groot aantal entries talloze malen verschijnt (dat geldt voor beide termen, maar veel meer voor de overwegende en vergroot daarmee de perceptie) en daarvan is weerom een groot aantal bepaald door wat eindredacties zeggen. Als voorbeeld geef ik Knack waarvan een groot aantal journalisten zelf de term 'tegen de mensheid' schrijven in hun kopij om dan achteraf vast te stellen dat de eindredactie er 'tegen de menselijkheid' heeft van gemaakt. Deze situatie heeft bestaan van '99 tot voor 6 weken, d.w.z. totdat de nieuw benoemde Nederlandstalige rechter bij het Strafhof bevestigde dat het Hof zelf die begripsinhoud hanteert, waarna Knack terug gekeerd is naar 'tegen de mensheid'

Als U dus een onderzoek op Knack uitvoert zal U tussen '99 en maart 2009 alleen 'tegen de menselijkheid' vinden zodat men kan vermoeden dat de verschuiving, ook in de Vlaamse pers naar 'tegen de menselijkheid' wel degelijk beïnvloed wordt door hetgeen de taalunie, taalgoeroes en leerkrachten die de taalunie volgen, zeggen. Het zal interessant zijn binnen een aantal jaren na te gaan hoe de nieuwe ommezwaai van Knack en nog enkele andere persorganen het gebruik opnieuw beïnvloedt of niet.

Hoewel de taal uiteraard door alle gebruikers samen gemaakt wordt, wordt ze toch ook maatgevend beïnvloed door hetgeen veel geconsulteerde media voorhouden. In deze is de houding van de VRT belangrijk (al geef ik toe dat bij de 'gewone man' die niet speciaal in taal geïnteresseerd is, het effect beperkt blijft, maar op de lange termijn toch werkt) als men daarbij de opschuivende bevolking in aanmerking neemt die in de voorbije jaren met 'tegen de menselijkheid' op school geïndoctrineerd werd door leerkrachten die de door de taalunie uitgesproken 'afkeuring' van 'tegen de mensheid' voorhielden. (Je kan dit makkelijk zien aan de vraagstelling die leerlingen op het Net plaatsen en dan zelf het antwoord van de taalunie geven of krijgen). Of de melding van de VRT taalraadsman, tevens actief lid van de taalunie, dat men de aanbeveling gaat herschrijven en de afkeuring schrappen veel zal veranderen valt af te wachten en zal in grote mate afhangen van hoe de tekst herschreven wordt.

Aangezien mijn vorige antwoorden niet als antwoord verschenen zijn maar als nieuwe reactie weet ik niet of U mijn 'taalkundig' pleidooi voor het gebruik van 'tegen de mensheid' in algemene taal gelezen hebt, maar de motiveringen van zowel de Onzetaal als de VRT bewijzen dat zij niet enkel, of zelfs niet voor 'tegen de menselijkheid' kozen op grond van uw betoog dat het hier om een versteende geconventionaliseerde uitdrukking gaat die iedereen begrijpt en geeft, voor mijn gevoel, toch aan dat de misinterpretatie die zelfs gereputeerde taalkundigen en filosofen in het Duits te beurt viel ook hier de interpretatie van de gewone burger zal zijn, die dan niet langer overeenstemt met hetgeen werkelijk bedoeld wordt door het Internationale Strafhof. Vooral vraag ik mij echter af waarom de preciezere uitdrukking, die bovendien de internationaal gangbare is moet geweerd worden ten voordele van een particularistische juridische. Dit via media en de taalunie voorhouden gaat niet in tegen de vaststelling dat de taal door allen samen gemaakt wordt want anders hebben goede taal bevorderende initiatieven geen zin.

Re: Mens(elijk)heid

door ypsilon » ma 18 mei 2009, 16:17

Dat laatste zie ik niet zo. De enquête is verstuurd naar abonnees van een nieuwsbrief voor mensen geïnteresseerd in taal. Dan heb je ook al een bias. Bovendien is er geen verplichte respons, dus krijg je een meerderheid van mensen met sterke opinies. Ten slotte zijn internetstemmingen notoir onbetrouwbaar, omdat er gelobbyed kan worden, omdat mensen meerdere keren kunnen stemmen, etc. Ik zeg niet dat dat in dit geval gebeurd is, maar de betrouwbaarheid van zo'n enquête lijkt me heel erg twijfelachtig. In de corpustaalkunde geldt juist dat dit soort onzuiverheden kunnen worden gefilterd door te kijken naar het spontane taalgebruik.
Ah, ik vond zo meteen niks over de enquête, maar als het zo zit is het inderdaad ook geen betrouwbare maat voor spontaan taalgebruik. Maar dat is Google ook nog steeds niet. Kijk wat er gebeurt als je de zoektermen op deze manier ingeeft:
  • "misdaden tegen de menselijkheid" -"misdaden tegen de mensheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's uit België)

    Resultaten: ca. 1.820
  • "misdaden tegen de mensheid" -"misdaden tegen de menselijkheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's uit België)

    Resultaten: ca. 2.620
  • "misdaden tegen de menselijkheid" -"misdaden tegen de mensheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's in het Nederlands)

    Resultaten: ca. 7.100
  • "misdaden tegen de mensheid" -"misdaden tegen de menselijkheid" -"De Standaard" -"VRT" (pagina's in het Nederlands)

    Resultaten: ca. 7.940
Door verwijzingen naar de krant De Standaard en naar de VRT te filteren, en dubbele resultaten uit de zoekterm te halen, krijgt "mensheid" nu een meerderheid, zij het minder uitgesproken.

Re: Mens(elijk)heid

door jacquesvd » ma 18 mei 2009, 15:56

taalprof schreef:Je zou het eigenlijk moeten meten. Zoals ik al opmerkte zou ik ook denken dat er verschillen optreden in de googletellingen als je het domein .nl en .be apart zou bekijken, maar dat is veel minder het geval dan ik zou hebben gedacht.

Dit zijn de cijfers voor de verschillende vergelijkingen. Ik heb de cijfers van de Googletelling ongezuiverd overgenomen. Eigenlijk zou je moeten nagaan wat de "vervuiling" in die cijfers is (bijvoorbeeld pagina's die dubbel geteld zijn, of gevallen waarin de woorden over verschillende zinnen verdeeld zijn), maar omdat het hier maar om een indicatie gaat, heb ik dat niet gedaan:

"misdaden tegen de menselijkheid/mensheid," in NL: 13.100/3750 (ongeveer 78% is "menselijkheid")

"misdaden tegen de menselijkheid/mensheid," in BE: 13.900/3220 (ongeveer 81% is "menselijkheid")

"misdaad tegen de menselijkheid/mensheid," in NL: 3440/2050 (ongeveer 63% is "menselijkheid")

"misdaad tegen de menselijkheid/mensheid," in BE: 2230/1480 (ongeveer 60% is "menselijkheid")

"misdrijven tegen de menselijkheid/mensheid," in NL: 15.800/225 (ongeveer 98% is "menselijkheid")

"misdrijven tegen de menselijkheid/mensheid," in BE: 550/181 (ongeveer 75% is "menselijkheid")

"misdrijf tegen de menselijkheid/mensheid," in NL: 786/421 (ongeveer 65% is "menselijkheid")

"misdrijf tegen de menselijkheid/mensheid," in BE: 166/75 (ongeveer 69% is "menselijkheid")

Samengevat: in geen van de vergelijkingen, noch in Nederland, noch in België, geniet "mensheid" de voorkeur. Integendeel, in alle vergelijkingen is een duidelijke voorkeur voor "menselijkheid" te meten. De verschillen tussen Nederland en België lijken me niet echt significant. De uitschieter bij "misdrijven tegen de menselijkheid" is waarschijnlijk te verklaren uit het feit dat dit de term lijkt die op officiële sites (zoals de sites van de regering, de ministeries en de politieke partijen in Nederland) is gekozen.

Uiteraard staat dit los van alle politieke, juridische en andere inhoudelijke argumentatie, maar de taalkundige bewering dat "mensheid" binnen de taalgemeenschap de voorkeur geniet is in ieder geval niet met gebruiksgegevens onderbouwd. De gebruiksgegevens lijken er juist op te wijzen dat "menselijkheid" in de Nederlandse én Belgische taalgemeenschap vaste voet aan de grond heeft.

Wat die laatste 10 jaar betreft, ik heb een kleine telling gedaan in het archief van NRC Handelsblad. Als je daar zoekt op "misdaden tegen de menselijkheid/mensheid," dan vind je voor de periode 1999-2009 een verhouding van 85/730 (90% is "menselijkheid") en tussen 1989 en 1999 een verhouding van 116/249 (68% "menselijkheid"). Geen idee of die cijfers significant of representatief zijn, maar ten eerste bevestigt de verhouding van meer dan 10 jaar geleden het huidige beeld van de Googletelling (68% voorkeur voor "menselijkheid"), en ten tweede lijkt het erop alsof "menselijkheid" het in de krantentaal van die krant definitief gewonnen heeft.

Hetzelfde heb ik gedaan met de Belgische krant De Tijd (die heeft een openbaar archief dat ver genoeg terug gaat). Daar zijn de verhoudingsgetallen voor de periode 1999-2009 51/249 (74% kiest voor "menselijkheid"), en voor de periode 1989-1999 91/4 (maar ongeveer 4% kiest voor "menselijkheid").

Het lijkt er dus op dat "misdaden tegen de menselijkheid" in de laatste 10 jaar zowel in Nederland en België een vrijwel definitieve opmars heeft gemaakt, dat 20 jaar geleden in Nederland al een duidelijke voorkeur voor "menselijkheid" bestond, en dat in België meer dan 10 jaar geleden "mensheid" nog de voorkeur genoot.
Geachte taalprof: dank voor uw quantitatieve ananlyse. Mijn eerste antwoord is als aparte reactie verschenen en staat onderaan, mijn tweede poging is als antwoord op mijn eigen bericht verschenen en misschien heb ik het deze derde keer goed en verschijnt deze korte verwijzende boodschap bij uw bericht. Welke ook de onnauwkeurigheidsgraad van uw Google telling moge zijn, ze bewijst in ieder geval dat 'tegen de menselijkheid' veel meer voorkomt en in opmars is, ten onrechte m.i. want terwijl ik geen probleem zie bij rechtstaal tussen vakmensen, prefereer ik in algemene taal het ondubbelzinnige 'tegen de mensheid' dat verkeerde indrukken vermijdt. Ik ben benieuwd wat de ommekeer ten voordele van 'tegen de mensheid' bij Knack en enkele andere kranten, na de stellingname van de nieuwe permanente Nederlandstalige rechter en de infofiche van het Strafhof zelf zal bewerkstelligen en kijk uit naar de houding van de VRT, die zich nu beraadt en hoe de taalunie haar tekst zal aanpassen. Niet wetend of U mijn verkeerd geplaatst bericht nog leest, verwijs ik hier toch naar het opvallende feit dat alle (Noord)Nederlandse persorganen die in augustus vorig jaar over de gevangenneming van Karadzic berichten dat op een enkele uitzondering na in hun intro's allemaal deden met 'tegen de menselijkheid' om verder in het corpus van de tekst bij het citeren der aanklachtspunten zelf toch het internationaal officiële 'tegen de mensheid' over te nemen. Vindbaar onder Karadzic+'tegen de menselijkheid'.

Zeer merkwaardig vind ik dat het gebruik van 'tegen de menselijkheid' door het grootste deel der media blijkbaar invloed heeft, terwijl het gebruik van 'noemen' i.p.v. 'heten' in Vlaanderen, nog ten tijde van mijn kindertijd uitsluitend te horen in West-Vlaanderen en delen van Oost-Vlaanderen, nu--tegen het algemeen Nederlands gebruik in en ondanks de verwoede pogingen van leerkrachten dit uit te roeien-- Antwerpen en grote delen van Vlaams Brabant veroverd heeft en zijn ommars in Limburg verder zet, maar daar alvast trager. Ik heb er geen verklaring voor tenzij dat (in het Antwerpse) bij de overschakeling van dialect naar AN (vroeger ABN) het aanblazen van de 'h' voor een Antwerpenaar te moeilijk is en daardoor 'noemen' is binnengeslopen.

Re: Mens(elijk)heid

door taalprof » ma 18 mei 2009, 15:45

Eigenlijk zou je alle officiële sites moeten filteren: het is waarschijnlijk dat nieuwsredacties ervoor zorgen dat de norm van de Taalunie gehanteerd wordt. Sites van justitie en politiek zullen inderdaad ook naar de "correcte" term verwijzen. Ik denk dat google-searches als deze veel te biased zijn om conclusies uit te kunnen trekken. Sowieso bekom je alleen resultaten van degenen die een site of blog hebben. De enquête waar Jacquesvd naar verwijst zal wel enigszins betrouwbaarder zijn.
Dat laatste zie ik niet zo. De enquête is verstuurd naar abonnees van een nieuwsbrief voor mensen geïnteresseerd in taal. Dan heb je ook al een bias. Bovendien is er geen verplichte respons, dus krijg je een meerderheid van mensen met sterke opinies. Ten slotte zijn internetstemmingen notoir onbetrouwbaar, omdat er gelobbyed kan worden, omdat mensen meerdere keren kunnen stemmen, etc. Ik zeg niet dat dat in dit geval gebeurd is, maar de betrouwbaarheid van zo'n enquête lijkt me heel erg twijfelachtig. In de corpustaalkunde geldt juist dat dit soort onzuiverheden kunnen worden gefilterd door te kijken naar het spontane taalgebruik.

Wat jij voorstelt zou je kunnen bereiken door te tellen op subcorpora. Ook dat heb ik wel geprobeerd. Als je de zoekresultaten beperkt tot de usenet discussiegroepen bijvoorbeeld, vind je verhoudingen van 313/97 (76% van de gevallen zijn "menselijkheid"). Geen verschil met het algemene beeld dus. En daar zitten gegarandeerd geen officiële sites tussen.

Ik heb tot nu toe één subcorpus gevonden (buiten De Tijd vóór 1999) waarin de verhoudingen omgekeerd liggen. Als je de zoekruimte beperkt tot www.dbnl.org vind je 2 gevallen met "misdaden tegen de menselijkheid" en 7 met "mensheid". Maar die getallen zijn zo klein dat dat ook best toeval kan zijn. Denk ik.